Anlamı
coşmak, azmak, kudurmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin fazla rahatlık, güç, imkân ya da bolluk yüzünden şımarması, coşması, taşkınlaşması ve ölçüyü kaçırması anlamında kullanılır. Buradaki 'arpa' imgesi, özellikle hayvanların fazla yemle azması düşüncesini çağrıştıran eski bir halk gözlemine dayanır; dolayısıyla sözde beslenme ve bolluğun denetimsiz taşkınlığa dönüştüğü bir ilişki kurulur. Günlük dilde sonradan görme davranışlar, haddini aşan rahatlık, kuralsızlık, aşırı özgüven ve yerini bilmez taşkınlıklar için kullanılır. Bir kişi eline fırsat geçince coşup sınırlarını unutuyorsa 'arpası çok gelmiş' denir. Deyimde küçümseme ve eleştiri vardır. Çünkü sorun sadece neşelenmek değil, imkânın kişiyi azdıracak kadar ölçüsüzleştirmesidir. Bolluğun terbiye yerine taşkınlık doğurduğu durumları anlatmakta çok etkilidir. İnsan davranışındaki haddini aşma hâlini, halk gözleminin sert ama renkli diliyle görünür kılan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Son günlerde arpası çok gelmiş, herkese tepeden bakıyor.
- Biraz para görünce arpası çok geldi herhâlde.
- Bu kadar taşkınlık başka türlü açıklanmaz, arpası çok gelmiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mecazi anlam taşıdığı için küçük çocuklar genellikle doğrudan kavrayamaz. Ancak bağlam içinde duyarak zamanla öğrenirler.
Hayır, daha çok haddini aşan rahatlık ve denetimsiz taşkınlık eleştirisi taşır. Deyimde küçümseme ve eleştiri vardır.
Yetki, para, rahatlık veya fazladan ilgi gören kişilerin sınırı aşan davranışları için kullanılır. Buradaki 'arpa' imgesi, özellikle hayvanların fazla yemle azması düşüncesini çağrıştıran eski bir halk gözlemine dayanır; dolayısıyla sözde beslenme ve bolluğun denetimsiz taşkınlığa dönüştüğü bir ilişki kurulur.