Anlamı
sinirine dokunmak:
'Bombardımanlar asabıma dokunuyordu, sakin bir yere kaçmak istiyordum.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Asabına dokunmak, bir kimsenin sinirine dokunmaktır. Asap sinir demektir; kalıp da rahatsız edici bir sesin, sözün ya da davranışın kişinin sinirine değmesini anlatır. Aynı durum için 'sinirine dokunmak' da söylenir, iki söyleyiş arasında anlam farkı aranmaz. Öznesi rahatsız eden şeydir: bir gürültü, bir söz, bir davranış ya da bir kimse birinin asabına dokunur. Rahatsız olan taraf ise iyelik ekiyle gösterilir; asabıma dokundu, asabına dokunuyor denir. Kalıp öfkenin patlamasını değil, sinirin gerilmesini bildirir; kişi henüz bir tepki vermemiş, sesini çıkarmamış olabilir. Sürekli yinelenen bir gürültü, alaycı bir konuşma ya da savsaklanan bir iş bu sözle anlatılır. Sinir bozucu olan şey her zaman büyük değildir; bir gıcırtı, bir öksürük, tekrarlanan bir söz de yeter.
Örnek Cümleler
- Kapının o gıcırtısı sabahtan beri asabıma dokunuyor, birisi şunu yağlasın.
- Sürekli sözünü kesmesi herkesin asabına dokundu ama kimse bir şey söylemedi.
- Bekleme salonundaki televizyonun sesi bir süre sonra hastaların asabına dokunmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Rahatsız eden şey olur. Dokunulan kişi özne yerine geçmez; ek kimin gerildiğini belli eder. Öznenin ne olduğu ise cümlede ayrıca anılır: bir ses, bir söz ya da bir davranış olabilir.
Anlatılmaz. Dokunmak fiili hafif bir değmeyi bildirir; kalıp bu yüzden gerilmeyi anlatır, patlamayı değil. Kişi henüz sesini çıkarmamış olabilir; bundan sonra ne olacağı da sözün konusu değildir. Seçilen fiil ölçüyü hafif tutar.
Siniri karşılar. Kalıptaki asap bedenin sinirlerini gösterir; asabına dokunmak da bir şeyin o sinirlere değmesi, kişiyi gerginleştirmesidir. Sinir sözcüğüyle kurulan söyleyiş de aynı anlamı verdiği için ikisi birbirinin yerine geçer.