Anlamı
güzel şey, iyi gereç kullanılarak meydana gelir, bundan da iş yapana övünme payı çıkar.
Detaylı Açıklama
Aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur atasözü, güzel şeyin iyi gereç kullanılarak meydana geldiğini, bundan da işi yapana övünme payı çıktığını anlatır. Söz iki yarıdan kurulmuştur: birinci yarı gereci, ikinci yarı sonucu ve o sonuçtan işi yapana düşen payı gösterir. Aşı pişiren yağdır; yemeği tatlandıran, kıvamını veren odur. Gelinin yüzünün ağ olması ise beğenilmek, övgü almak demektir. Ortaya çıkan güzelliğin arkasında iyi gereç vardır, ama övgüyü işi yapan alır. Atasözü bu iki yanı birden anar: gereci küçümsememeyi ve emek verenin payını görmezden gelmemeyi. Yemek dışındaki işler için de kurulur; iyi malzemeyle çalışan ustanın, sağlam kaynakla iş gören kimsenin durumu aynı sözle anlatılır. Tuzu ölçüsünde olan aşı anlatan atasözü de iyi sonucu gerecin kendisine ve ölçüsüne bağlar.
Örnek Cümleler
- İyi yağ kullanınca yemek şahane oldu; aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur.
- Ustaya sağlam kereste verdik, iş göz doldurdu; aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur.
- Aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur; malzemeyi kısarsan sonuç da kısılır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yağ işin gerecini, ağaran yüz de işi yapana düşen övgüyü gösterir. İki yarı da aynı yüklemle biter: olur. Tekrar ikisini birbirine bağlar, kafiye de yağ ile ağ arasında kurulur; ses ile anlam aynı yöne çalışır. Gereç önce, sonuç sonra anılır.
İşi yapan kimseyi. Yemeği pişiren odur; sonuç beğenilince övgüyü de o alır. Atasözü gereci anarken emek vereni unutmaz; ikisi aynı cümlede yan yana durur. Yüzü ağ olmak da beğenilmeyi bildirir.
Anlatmaz. Örnek sofradandır, hüküm ise her türlü işe uyar: iyi gereçle çalışan kimse iyi sonuç alır ve övgüyü de o toplar. Gerecin nereden bulunduğu ise sözde belirtilmez.