Anlamı
asil insanla beraber bulunmak her şartta faydalıdır, en iyi şartları önüne getirse bile kötü ve bayağı insandan kaçmak gerekir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, soylu karakterli, temiz huylu ve güvenilir insanla en ağır işi yapmanın bile faydalı olduğunu; buna karşılık kötü huylu ve bayağı insanla en güzel sofrayı paylaşmanın bile zararlı olabileceğini anlatır. Taş taşımak zahmetlidir, aş yemek işe rahatlık ve nimet sembolüdür. Ama halk bilgeliği burada rahatlıktan çok insanın niteliğine bakar. Asıl insanla çekilen sıkıntı insana zarar vermez; hatta terbiye, güven ve huzur kazandırabilir. Bedasıl yanı kötü yaradılışlı insanla yaşanan rahatlık işe sonunda kişiyi yorar, kirletir veya utandırır. Atasözü bu nedenle arkadaş seçimi, ortaklık, komşuluk ve dostluk konusunda çok güçlü bir ölçü sunar. İnsan hayatında yalnız ne yaşadığı değil, kiminle yaşadığı da belirleyicidir. Kötü huylu insanın yanında nimet bile tatsızlaşabilir. Buna karşılık güvenilir insanla zahmet çekmek bile huzur verici olabilir. Halk kültürü karakteri, imkândan üstün tutar. Bu söz de kişilik kalitesinin, geçici menfaatten daha değerli olduğunu net biçimde ortaya koyar.
Örnek Cümleler
- Zor işi dürüst insanla yaparım, çünkü asıl ile taş taşı, bedasıl ile yeme aşı demişler.
- Çıkar için kötü ortak seçilmez; asıl ile taş taşı, bedasıl ile yeme aşı sözü tam buna bakar.
- İnsanın huzuru sofradan önce arkadaşına bağlıdır; asıl ile taş taşı, bedasıl ile yeme aşı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsan seçiminde rahatlığı ve çıkarı değil, karakteri ve güvenilirliği temel ölçü haline getirir. Bu atasözü, soylu karakterli, temiz huylu ve güvenilir insanla en ağır işi yapmanın bile faydalı olduğunu; buna karşılık kötü huylu ve bayağı insanla en güzel sofrayı paylaşmanın bile zararlı olabileceğini anlatır.
Çünkü zahmet asıl insanla çekildiğinde güven, huzur ve edep korunur; dolayısıyla çekilen güçlük bile zarar vermez.
Kötü huylu insanla en iyi şartlarda bulunmak bile uzun vadede huzursuzluk, güven kaybı ve kirlenmiş ilişki doğurabilir.