Anlamı
sağlık ve mutluluk içinde yaşamak isteyen kişi, yiyeceğine dikkat etmeli, arkadaşını iyi seçmeli ve bir iş sahibi olmalıdır.
Detaylı Açıklama
Aşını, eşini, işini bil atasözü, sağlık ve mutluluk içinde yaşamak isteyen kişinin yiyeceğine dikkat etmesi, arkadaşını iyi seçmesi ve bir iş sahibi olması gerektiğini anlatır. Söz üç buyruğu yan yana sıralar; her biri hayatın ayrı bir alanını gösterir. Eş burada hayat arkadaşıyla sınırlı değildir; kişinin birlikte olduğu arkadaşları, dostları da kapsar. Üçünün de bilinmesi, yani gözetilmesi istenir. Atasözü bunlardan birini ötekinin önüne koymaz, üçünü birden ister. Yiyeceğine dikkat etmeyen sağlığını, arkadaşını seçmeyen huzurunu, işi olmayan geçimini kaybedebilir. Sözün uyaklı sıralanışı da akılda kalmasını kolaylaştırır. Bu üç alanın nasıl gözetileceği ise atasözünde ayrıca anlatılmaz. Söz buyruk kipiyle kurulduğu için doğrudan bir öğüt olarak duyulur.
Örnek Cümleler
- Yemeğine dikkat etti, arkadaşlarını iyi seçti, kendine düzenli bir iş buldu; aşını, eşini, işini bil.
- Sağlığı bozulunca anladı ki ne yediğine de kiminle gezdiğine de hiç dikkat etmemiş; aşını, eşini, işini bil.
- Ne yediğine ne kiminle görüştüğüne ne de tutunacak bir işe önem verdi; aşını, eşini, işini bilmeli insan.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Beslenmeyi, yakın çevreyi ve geçimi. Söz üç buyruğu tek yükleme bağlar: bil. Üç ad art arda sıralanır ve hepsi aynı ekle biter; uyak da buradan doğar. Hiçbiri ötekinin önüne konmaz, üçü de aynı ağırlıkta anılır.
Gözetmek, dikkat etmek, doğru seçmek demektir. Yiyeceğini bilen sağlığına, eşini bilen huzuruna, işini bilen geçimine sahip çıkar. Söz bilgi sahibi olmayı değil, özen göstermeyi ister; üç alan da aynı özenle anılmıştır.
Atasözü hepsini birden istediği için biri eksik kaldığında umulan sonuç tam olmaz. Üç alan birbirine bağlanmış durumdadır; biri ötekinin yerini tutmaz. Hangisinin nasıl gözetileceği ise söylenmez; bu, kişinin kendi hayatına bırakılır.