Anlamı
görevini eksiksiz yapan, aracını iyi kullanan kimse kendisini kötü duruma düşmekten kurtarmış olur.
Detaylı Açıklama
Atasözü iki bakışı karşılaştırır: atına bakan kişi ardına bakmaz. Öndeki bakış özendir; hayvanına, aracına ve üstlendiği işe zamanında bakmaktır. Arkaya bakmak ise korkuyla, pişmanlıkla dönüp bakmaktır. Görevini eksiksiz yapan, aracını iyi kullanan kimse kendisini kötü duruma düşmekten kurtarmış olur; bu yüzden geriye dönüp bakmasına gerek kalmaz. At burada hem gerçek hayvandır hem de kişinin işini yürüten aracın yerini tutar; nalı, yemi ve dinlenmesi ihmal edilmiş at yolda kalır, sahibini zor durumda bırakır. Söz işini savsaklayan birine de söylenir, hazırlığını tam yapmış kişiyi onaylamak için de kurulur. Özenin ne kadar olacağı değil, zamanında gösterilmesi önemsenir; iş bittikten sonra gösterilen dikkat sözün kapsamına girmez.
Örnek Cümleler
- Yola çıkmadan lastikleri de yağı da kontrol etti; atına bakan ardına bakmaz.
- Dosyayı eksiksiz hazırladığı için denetimde hiç terlemedi; atına bakan ardına bakmaz.
- Atına bakan ardına bakmaz; bakımını aksatmadığı için kamyonu yolda hiç bırakmadı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Korkuyla, pişmanlıkla geriye dönüp bakmamayı anlatır. İşini zamanında ve eksiksiz yapan kişi arkasında düzeltilecek bir şey bırakmaz; bu yüzden ne telaş duyar ne de hesap vermekten çekinir.
At, kişinin işini gördüğü her aracın yerine geçer. Yem, nal ve dinlenme hayvan için neyse, bakım ve hazırlık da araç için odur; bunları sağlamak kullananın sorumluluğudur. İhmal edilen araç yolun ortasında sahibini yaya bırakır.
İki ayrı bakışı aynı sözcükle karşılamak için. Atına bakan olumlu, ardına bakmaz olumsuzdur; aynı fiil önce sıfat-fiil, sonra yüklem olur. Yönelme eki de her iki bakışın yönünü verir. Yineleme iki yarıyı tek bir düşünceye bağlar.