Anlamı
tkz. bir şeyi yapmak için büyük bir istek duymak, coşmak, coşkunluk göstermek:
'Meltemler tanrısı aşka gelip bu yeni varlığı yelpazelemeye koyuldu.' -Halikarnas Balıkçısı.
Detaylı Açıklama
Aşka gelmek, bir şeyi yapmak için büyük bir istek duymak, coşmak, coşkunluk göstermektir. Kalıp üç yakın durumu birden karşılar: istek duymak, coşmak ve bu coşkuyu dışa vurmak. Öznesi coşan kimsedir; neyin karşısında coştuğu cümlede belirtilir. Söz teklifsiz konuşmada kullanılır. Sahneye çıkan bir sanatçı, kürsüde konuşan biri, iş başında birden hızlanan bir usta aşka gelebilir. Kalıptaki aşk burada sevgiyi değil, içten gelen coşkuyu gösterir. Coşkunun ne kadar süreceği ve sonunda ne çıkacağı kalıpta bildirilmez. Şevke gelmek de yakın bir söyleyiştir; o kalıp isteğin, hevesin artmasını ve neşelenmeyi anlatır. Aşk olmayınca meşk olmaz atasözünde de aşk aynı güçlü isteği karşılar. Coşkunun sonucu iyi de olabilir, kötü de: türkü uzar, iş biter ya da söylenmemesi gereken bir söz ağızdan kaçar.
Örnek Cümleler
- Kalabalık türküye eşlik edince sanatçı aşka geldi, iki saat söyledi.
- Usta aşka gelince akşama kadar tezgâhın başından bir kez bile kalkmadı.
- Toplantıda birden aşka gelip söylememesi gereken bazı şeyleri bile söyleyiverdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Üç yakın durumu birden. Gelmek fiili bir hâlin üzerine gelmesini bildirir; kişi onu aramaz, coşku ona gelir. Söz teklifsiz konuşmada kullanılır; hepsi de aynı sözle anlatılır, ayrı ayrı anılmaları gerekmez.
Coşkuyu. Kalıp duygusal bağlılığı değil, birden yükselen isteği bildirir; ortak olan o anki canlanmadır. Coşkunun kime yöneldiği kalıpta geçmez; yükselişin birden olması da kalıbın kendi içinde taşıdığı bir yandır.
Bildirilmez. Kalıp yalnız o coşkulu hâli adlandırır; coşkunun yararlı olup olmadığına karışmaz. Ne kadar süreceği, nereye yöneldiği ve niçin doğduğu sözde yer almaz; bunların hepsini anlatılan olay gösterir.