Anlamı
1) öfkelenmek, coşmak; 2) aşırı bir cinsel arzu duymak:
'Sadrazamın ayranı kabarsın diye üç gün beklenildikten sonra ... gelini, alayla, eşinin konağına iletmişlerdir.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bağlama göre öfkenin ya da coşkun arzunun birden kabarmasını anlatır. Kişi sakın durumdayken aniden kızabilir, taşabilir, hiddetlenebilir ya da bazı bağlamlarda güçlü bir cinsel istek duyabilir. Ortak nokta, içte bastırılmış duran bir duygunun kabarıp görünür hâle gelmesidir. Bu yüzden söz, kontrolün zayıfladığı ve dürtülerin öne çıktığı anlar için kullanılır. Gündelik dilde en çok öfkelenmek ve fevri davranmak yönü öne çıkar. Biri kendini tutamayacak kadar sinirlenirse ayranı kabarmış denebilir. Söz, taşma ve köpürme benzetmesiyle duygunun anı yükselişini iyi verir. İnsanın içinde duran şeyin bir anda dışarı vurmasını anlatır. Hafif alaycı bir tonu da olabilir; çünkü tepkide ölçüsüzlük hissi sezilir.
Örnek Cümleler
- Bir laf duyar duymaz ayranı kabardı.
- Onu tahrik etmeyin, ayranı çabuk kabarır.
- Tartışma büyüyünce herkesin ayranı kabardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gündelik kullanımda en çok anı öfkelenmeyi, coşmayı ve kontrolün zayıfladığı duygusal taşmayı anlatır. Kişi sakın durumdayken aniden kızabilir, taşabilir, hiddetlenebilir ya da bazı bağlamlarda güçlü bir cinsel istek duyabilir.
Çünkü kabarmak fiili, içte duran duygunun bir anda yükselip dışa vurmasını çağrıştırır. Hafif alaycı bir tonu da olabilir; çünkü tepkide ölçüsüzlük hissi sezilir.
Hayır, bazen hafif alaycı bir anlatımla, kişinin çabuk öfkelenen veya taşan mizacını belirtmek için de kullanılır.