Anlamı
yapacak güç var ancak kullanma imkânı yok.
Detaylı Açıklama
At var, meydan yok atasözü, yapacak gücün bulunduğunu ancak onu kullanma imkânının olmadığını anlatır. Söz iki parçayı karşı karşıya koyar: elde bulunan güç ve ortada olmayan fırsat. Buradaki at hüner ve yetenektir; meydan ise o hünerin görüneceği yerdir. Kalıp olumlu ve olumsuz bir yargıyı yan yana getirir; biri var denir, öteki yok denir. Bu kuruluş eksikliği daha görünür kılar. Atasözü eksikliğin nerede olduğunu açıkça gösterir: kişide değil, şartlardadır. Bu yüzden söz bir yakınma bildirir ve gücü elinde tutan kimseyi suçlamaz. Elinde hüner olup iş bulamayan usta da, kadrosu olup projesi olmayan ekip de bu sözle anlatılır. Güreş için meydanı açılmayan bir pehlivanın hâli de böyledir.
Örnek Cümleler
- Ekipte usta var ama ortada iş yok; at var, meydan yok.
- Yeteneğini herkes biliyor, fırsat verilmiyor; at var, meydan yok işte.
- At var, meydan yok; makineler hazır duruyor ama sipariş gelmiyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bulunmaz. Var ile yok birer fiil değildir; yüklem görevini bunlar üstlenir ve söz bir ad cümlesi olarak kalır. Ek fiil alarak çekimlenebilirler: at vardı, meydan yoktu. Atasözünün yerleşik biçimi ise yalın hâlidir; dört sözcükle kurulmuş bu biçim, aynı düşünceyi anlatan söyleyişlerin en kısasıdır.
Kimse suçlanmaz. Atasözü eksikliği kişide değil, ortamda arar; hüner yerinde durmaktadır, eksik olan fırsattır. Söylenişi bu yüzden bir sızlanmaya yakındır. Fırsatın niçin bulunmadığı ise belirtilmez; sebep sözün dışındadır.
Atasözü bunu söylemez. Yalnız o andaki durumu bildirir, sonrasını haber vermez. Fırsatın çıkması ya da çıkmaması sözün konusu değildir. Gücün ne kadar olduğu da ölçülmez; bulunması yeterli sayılır.