Anlamı
gerekli şartlar her zaman bir arada bulunmaz.
Detaylı Açıklama
At olur, meydan olmaz, meydan olur, at olmaz atasözü, gerekli şartların her zaman bir arada bulunmadığını anlatır. Söz olmak yerine bulunmak fiiliyle de söylenir. Kalıp dört parçadan kurulur ve iki durumu karşılıklı sıralar. Birinde at hazırdır ama meydan eksiktir, ötekinde meydan hazırdır ama at eksiktir. Bu kuruluş eksikliğin yer değiştirdiğini gösterir. Sözdeki at yarışa hazır gücü, meydan ise o gücün gösterileceği yeri anlatır; biri eksikken öteki işe yaramaz. Şartların hiçbir zaman bir araya gelmeyeceği ileri sürülmez, her zaman bir arada bulunmadığı söylenir. Yakın bir düşünceyi taşıyan at var, meydan yok atasözü ise yalnız bir yanı, gücün bulunup fırsatın eksik kaldığı durumu anlatır. Söz, eksiği her seferinde başka yerde bulan kimsenin durumunu adlandırır.
Örnek Cümleler
- Salon hazır ama oyuncu yok; at olur, meydan olmaz, meydan olur, at olmaz.
- Usta boştayken malzeme gelmedi, malzeme gelince usta gitti; at olur, meydan olmaz, meydan olur, at olmaz.
- At olur, meydan olmaz, meydan olur, at olmaz; eksik hep bir yerden çıkıyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dört parçadan. Her parça iki sözcükten kurulur ve yüklem hep aynı fiildir: olur, olmaz. Yalnız sıra değişir; olumlu ile olumsuz yer değiştirerek yinelenir. Eksiğin yer değiştirdiği böyle gösterilir.
Bilinmez. Atasözü eksik olanın hangisi olacağını önceden söylemez; bu duruma göre değişir. Eksikliğin kimden kaynaklandığı da sözde aranmaz. Şartların ne zaman tamamlanacağı bildirilmez; atasözü bu belirsizliği olduğu gibi bırakır.
Vardır; at bulunur meydan bulunmaz biçimi aynı düşünceyi anlatır. Aralarında anlam farkı aranmaz, yalnız fiiller değişir: olmak yerine bulunmak denir. Kuruluş ikisinde de aynıdır, aynı sözün iki çeşitlemesidir.