Anlamı
bir evlat babasının sanatını onun ölümünden sonra sürdürür.
Detaylı Açıklama
Atanın sanatı oğla mirastır atasözü, bir evladın babasının sanatını onun ölümünden sonra sürdürdüğünü anlatır. Söz sanatı bir mal gibi görür: nasıl mülk miras kalırsa, meslek de kalır. Zaman da bellidir; sürdürme babanın ölümünden sonra başlar. Ata sözcüğü burada babayı, sanat ise onun mesleğini karşılar. Eski esnaf düzeninde çocuk babasının tezgâhında büyür, aleti eline küçük yaşta alır; meslek böylece kendiliğinden geçer. Atasözü bu geçişi olağan sayar ve bir gözlem olarak bildirir, buyruk vermez. Sanat sözcüğü burada el işini, zanaatı karşılar. Babası marangoz olan birinin, babasının ölümünden sonra rendeyi eline alması bu sözle anlatılır. Söz oğul üzerinden kurulmuştur. Kız çocuğunun mesleği devralması, sanatın kaç kuşak sürdüğü gibi konular sözün dışındadır.
Örnek Cümleler
- Babası ölünce kunduracı dükkânını o açtı, aynı tezgâhta çalışmaya başladı; atanın sanatı oğla mirastır.
- Atanın sanatı oğla mirastır; demirhaneyi babası vefat edince o çevirmeye başladı.
- Dedesinden beri aşçıydılar; babasının ölümünden sonra lokantanın ocağının başına o geçti; atanın sanatı oğla mirastır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Babadan oğula geçtiği için benzetilir. Baba ne bıraktıysa oğul onu sürdürür; el becerisi de bırakılanlar arasındadır. Söz bu geçişi bir varlık devri gibi görür; miras gibi o da babanın yokluğunda el değiştirir.
Ad cümlesiyle kurulur; yüklem mirastır biçimindedir ve çekimli bir fiil bulunmaz. Sondaki ek hükmü kesinleştirir, bir olasılık gibi sunmaz. Fiil bulunmadığı için zaman çekimi de yapılmaz; yargı her devir için geçerli sayılır. Kaç kuşak sürdüğü ise sözde yer almaz.
Sorulmaz. Atasözü mesleğin aile içinde kalmasını olağan sayar; evladın bunu isteyip istemediğini tartışmaz. Sürdüremeyen bir evladın durumu da anılmaz. Söz bir gözlem bildirir, buyruk vermez; olanı kaydeder.