Anlamı
bir kimsenin yeni başladığı işte usta olup olamayacağı ilk davranışlarından anlaşılır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir kişinin ileride usta, becerikli veya değerli biri olup olmayacağının daha ilk davranışlarından anlaşılabileceğini anlatır. Söz kaba bir ifade taşısa da halk arasında çok yerleşik ve çarpıcıdır. Buradaki amaç hakaret değil, işaretlerin çok erken dönemde belli olabileceğini vurgulamaktır. Çocuk ya da bir işe yeni başlayan kimse, daha başlangıçta gösterdiği dikkat, merak, beceri, öğrenme isteği ve tutumuyla geleceğine dair ipucu verebilir. Atasözü yalnız çocuklar için değil, yeni bir işe adım atan, bir alanda kendini denemeye başlayan herkes için de kullanılır. İnsan bazen ilk tavrında kendi yönünü ele verir. Halk tecrübesi, ustalığın tohumunun erkenden görülebileceğini düşünür. Elbette her başlangıç kesin hüküm değildir; atasözü bir kural koymaz, ilk işaretlere dikkat etmeyi öğütler. Bu söz, yetenek ve istidadın ilk belirtilerine dikkat etmeyi öğütler. Başlangıçta görülen ciddiyet, ileride oluşacak ustalığın sessiz habercisi olabilir.
Örnek Cümleler
- Daha ilk denemesinde takımları tek tek yerine kaldırdı; adam olacak çocuk bokundan belli olur.
- Kalfa, çocuğun tuttuğu keskiye bakıp ustalığa yatkın olduğunu anladı; adam olacak çocuk bokundan belli olur.
- Yeni stajyer daha ilk gün bütün süreçleri defterine not etti; adam olacak çocuk bokundan belli olur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir çocuğun ya da bir işe yeni başlayanın ilerideki ustalığını haber veren ilk işaretleri; dikkatini, merakını ve işe yaklaşımını erken fark etmeyi önerir. Sözlükteki karşılığı da yeni başlanan işte usta olunup olunamayacağının ilk davranışlardan anlaşılmasıdır.
Hayır, çocuklar için daha yaygın olsa da bir işe yeni başlayan veya yeteneğini ilk anda gösteren herkes için kullanılabilir. Çırak alan ustalar ve yeni işe giren çalışanlar için de aynı söz söylenir.
Sözün kabalığı dikkat çekmek içindir; asıl söylenmek istenen, ustalığın habercisi olan belirtilerin daha en baştan göze çarptığıdır. Halk dilinde sert benzetmeler çoğu zaman sözü akılda kalıcı kılmak için seçilir.