Anlamı
beklenmedik bir olay karşısında öfke sonucu kanı beynine sıçramak:
'Yüzüm nasıl bir hâl aldı bilmiyorum fakat ateş gibi kesildiğini iyi biliyorum.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, beklenmedik bir olay ya da söz karşısında aniden çok öfkelenmek, yüzü kızarmak ve kanı beynine sıçramış gibi olmak anlamında kullanılır. Tepki bir anda gelir ve kişinin bütün bedeni bu öfkeyi taşır. Özellikle gurur kırıcı, sınır bozucu, şaşırtıcı ya da haksız bir durumla karşılaşıldığında kullanılır. Buradaki ateş benzetmesi, hem yüzün kızarmasını hem de içte hissedilen harareti çağrıştırır. Deyim bu yüzden öfkenin yalnızca duygusal değil, fiziksel olarak da hissedildiğini düşündürür. Kişi kendini toparlamadan önce sert bir sıcaklık dalgası yaşamış gibidir. Bu anı yükseliş, tepkinin şiddetini belirginleştirir. Söz, sinirlenmenin yavaş yavaş değil, çarpıcı bir anda patlamaya yakın biçimde ortaya çıktığını anlatır. Anlık öfkeyi çok canlı bir görüntüyle dile getirir.
Örnek Cümleler
- Söylediği sözü duyunca ateş gibi kesildi.
- Haksız itham karşısında ateş gibi kesilip yerinden kalktı.
- Yüzüne karşı edilen hakaret onu ateş gibi kesti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Beklenmedik, haksız veya öfke uyandıran bir olay karşısında kişinin aniden çok sinirlendiği anlarda kullanılır. Deyim bu yüzden öfkenin yalnızca duygusal değil, fiziksel olarak da hissedildiğini düşündürür.
Çünkü yalnız öfkeyi değil, yüzün kızarması ve bedenin hararetlenmesi gibi fiziksel yansımaları da çağrıştırır. Özellikle gurur kırıcı, sınır bozucu, şaşırtıcı ya da haksız bir durumla karşılaşıldığında kullanılır.
Hayır, daha çok anı ve çarpıcı bir öfke yükselişini anlatır; tepki bir anda görünür ölür.