Anlamı
pek cimri olanlar için söylenen bir söz.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, son derece cimri, elindekini kimseyle paylaşmayan, en küçük harcamadan bile kaçınan kişiler için kullanılır. Cimriliğin ölçüsünü abartılı ve mizahı bir dille anlatır. Ateşe vurulsa bile duman vermeyecek kadar sıkı olmak, elindekinden hiçbir şey çıkmaması demektir. Bu yüzden yalnız para harcamamak değil, ikramdan, yardımdan, jestten ve paylaşmaktan da kaçınma durumu anlatılır. Günlük dilde çoğu zaman eleştirel, bazen de alaycı tonda kullanılır. Kişinin zengin ya da yoksul oluşu burada ikinci plandadır; asıl mesele elindekini başkası için kıpırdatmama huyudur. Bu deyim, cimriliği sıradan tutumluluktan ayırır. Çünkü burada ölçülülük değil, aşırı sıkılık ve gönülsüzlük vardır. Sözü duyan kişi, cimriliğin ne kadar ileri boyutta olduğunu hemen hisseder.
Örnek Cümleler
- Ondan yardım bekleme, ateşe vursa duman vermez.
- Bunca imkânı var ama ateşe vursa duman vermez bir adam.
- Misafire çay söylemeye bile yanaşmadı, ateşe vursa duman vermez gerçekten.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin aşırı derecede cimri oluşunu, elindekinden en küçük payı bile başkasına çıkarmak istemeyişini abartılı biçimde anlatır.
Tutumluluk ölçülü harcamayı anlatır; burada işe paylaşmaktan kaçınan, gönülsüz ve aşırı sıkı bir karakter eleştirilir.
Çünkü ateşe vurulsa bile duman çıkarmayacak kadar sıkılık düşüncesi, cimriliği canlı ve alaycı bir benzetmeyle göz önüne getirir.