Anlamı
çok cimri olmak.
Detaylı Açıklama
Eli cebine gitmemek, çok cimri olmak anlamındadır. Sözlük kalıbı cüzdanına ya da kesesine sözcükleriyle ve varmamak fiiliyle de verir. Görüntü elin hareketinden gelir: ödeme anı geldiğinde kişinin eli cebine uzanmaz. Tanım cimriliğin ileri bir derecesini anlatır. Kalıp bir hesap ödenirken, bir bağış toplanırken, bir yardım istenirken ya da bir armağan alınırken geçebilir. Cimri kişi elin sahibi olarak anılır: onun eli. Söz bir sitem, bir alay ya da bir dedikodu içinde söylenebilir: onun eli cebine gitmez. Kalıp kimi zaman çok varlıklı birinin cimriliğini anlatırken daha keskin bir sitem taşır. Cep, cüzdan ve kese aynı şeyi, kişinin parasını sakladığı yeri düşündürür; değişen yalnız görüntüdür.
Örnek Cümleler
- Lokantada hesap gelince Tarık'ın eli cebine gitmedi; parayı yine arkadaşları ödedi.
- Okulun çatısı için bağış toplanırken köyün en zengin ağasının eli kesesine gitmedi.
- Yıllardır aynı paltoyu giyen ve torunlarına bile harçlık vermeyen dedenin eli cüzdanına gitmezdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Günahını vermez de sözlükte çok cimri diye açıklanır; iki söz aynı niteliği anlatır. Ayrım görüntüdedir: biri kişinin günahını bile vermeyecek kadar sıkı olduğunu, öteki elinin cebe uzanmadığını söyler. Biri abartılı bir yargı, öteki bir hareket görüntüsüdür.
Bu atasözünün ikinci anlamına göre cimri, ucuz diye her şeyin kötüsünü alır ve birkaç kez yenisini almak zorunda kalır; cömert ise bir kez çok para verip iyisini alır. Sonunda ikisi aynı parayı harcamış olur. Eli cebine gitmeyen kişiye atasözü, kısmanın bir kazanç getirmediğini hatırlatır.
Bu atasözü, ölürken mal ya da para götürülmeyeceğini söyler. Eli cebine gitmeyen kişi parasını biriktirir, ama onu sonunda yanında götüremeyecektir. Atasözü cimriliğin boşuna olduğunu bir görüntüyle hatırlatır: kefende para koyacak bir cep yoktur.