Anlamı
çok cimri olmak.
Detaylı Açıklama
Eli cebine gitmemek deyimi, çok cimri olmak, para harcamaya yanaşmamak ve elini cebine atmaktan bile kaçınmak anlamında kullanılır. Buradaki hareketin yapılmaması, harcamaya duyulan gönülsüzlüğü açıkça simgeler. Deyim gündelik hayatta özellikle hesap ödeme, ikram, yardım ve paylaşım alanlarında çok sık duyulur. Söz, cimriliği soyut bir huy olarak değil, herkesin gözü önünde fark edilen somut bir davranış olarak gösterir. Bu yüzden eleştiri tonu güçlüdür ve çoğu zaman hafif alay da taşır. Bir masada herkes hesabı paylaşırken sessiz kalmak ya da en gerekli anda bile katkı yapmamak bu deyimin havasını belirgin biçimde tamamlar. Kısacası eli cebine gitmemek, para çıkarmaya gönlü elvermeyen, harcama konusunda aşırı tutumlu ya da cimri kişileri anlatan çok yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Masaya oturunca yine eli cebine gitmedi, hesabı başkalarının ödemesini bekledi.
- Bu kadar eli cebine gitmemek artık tutumluluk değil düpedüz cimrilik sayılıyor.
- Yıllardır aynı işte çalışıyor ama eli cebine gitmediği için kimseye ikram etmiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tutumlulukta ölçü ve ihtiyaç hesabı vardır; eli cebine gitmemekte ise gerektiği yerde bile harcamaktan kaçınma vardır. Bu yüzden söz daha eleştirel duyulur açıkça ve kişiyi hedef alır doğrudan.
Çünkü harcamanın ilk işareti eli cebine atmaktır. Bu hareketin hiç gerçekleşmemesi, cimrilik duygusunu çok somut biçimde görünür kılar hemen ve sözü keskinleştirir belirgin biçimde iyice.
Lokanta hesabı, ortak para toplama, hediye alma ve yardımlaşma konuşmalarında daha sık duyulur. Çünkü buralarda kimin para çıkardığı hemen fark edilir ve davranış açıkça görünür.