Anlamı
1) yüksek vücut ısısını düşürmek: Alnına sirkeli bez koyun, ateşini alır. 2) derece ile ateşi ölçmek; 3) mec. acıyı, yanmayı azaltmak.
Detaylı Açıklama
Ateşini almak deyimi, ilk anlamında yüksek beden ısısını düşürmek veya olcmekle ilgili müdahaleyi anlatır; ikinci anlamında işe acı, yanma ya da şiddetli bir etkiyi azaltmak anlamına gelir. Bu nedenle hem sağlıkla hem de mecazı duygu durumlariyla bağ kurabilir. Bir çocuğun ateşini almak denildiğinde ateşini dindirmek ya da kontrol altına almak anlaşılır. Mecazı kullanıldığında işe bir olayın sert etkisini hafifletmek, birinin öfkesini ya da acısını biraz olsun dindirmek anlamına gelebilir. Deyim, şiddetli bir durumun daha katlanılır hale getirilmesini vurgular. Bu yüzden sakinleştirici, yatıştırıcı bir toni vardır. Halk dilinde çok yerleşik olduğu için hem ev içi sağlık konuşmalarında hem de günlük duygusal anlatımlarda rahatça kullanılır. Buradaki ana fikir, yakıcı veya zorlayıcı etkinin tamamen yok olmasa bile azalmasidir. Deyim böylece müdahalenin tam çözüm değil, rahatlatma sağlayan yonunu de ortaya koyar. Kısa ama işlevli yapısı sayesinde hem somut hem mecazı duzlemde geniş kullanım alanı bulur.
Örnek Cümleler
- Sirkeli bez biraz olsun ateşini aldı.
- Şiddetli etkiyi azaltma düşüncesi merkezdedir.
- Alnına ıslak bez koyarsın, ateşini alır; doktoru sabah çağırırız.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek ateşi, yanma hissini veya şiddetli etkinin derecesini düşürmek, yanı daha hafif hale getirmektir. Kısa ama işlevli yapısı sayesinde hem somut hem mecazı duzlemde geniş kullanım alanı bulur.
Bir acıyı, bir öfkeyi, bir gerginliği veya sert bir olayın etkisini biraz olsun yatıştırmak anlamında mecazı olarak kullanılır.
Çünkü hem ev içi sağlık tecrübelerinde hem de duygusal rahatlatma anlatımlarında kolayca yer bulur ve herkesçe anlaşılır.