Anlamı
çok sevilen bir şey yapılırken veya sevilen bir yiyecek yenilirken sonuç kötü de olsa zor veya kötü şeylere katlanılır.
Detaylı Açıklama
Arpa atın en sevdiği yemdir; atasözü, ölüm bile gelecekse sevdiği şeyden gelsin diyerek bu düşünceyi insana uygular. Çok sevilen bir şey yapılırken ya da sevilen bir yiyecek yenilirken sonuç kötü de olsa kişi ona katlanır. Söz kendi kendine, bir savunma gibi söylenir: zararını bilerek yapan kişi, vazgeçmek yerine bedelini kabul ettiğini bildirmiş olur. İçinde neşeli bir kabulleniş ve hafif bir alay bulunur; konuşan hem hatasını bilir hem de ondan dönmez. Sofrada, keyifli bir uğraşta ya da sağlığa dokunacağı bilinen bir zevkte kurulur. Kalıbın ilgilendiği şey sonucun ağırlığı değil, sevilen şeyden vazgeçilmemesidir. Ölüm sözü de abartı olarak durur, gerçek bir sonucu bildirmez.
Örnek Cümleler
- Şekerim yüksek ama bu tatlıdan bir dilim yiyeceğim; atın ölümü arpadan olsun.
- Dizini sakatlayacağını biliyordu, yine de sahaya çıktı; atın ölümü arpadan olsun.
- Bütün gün mutfakta yorulacak ama yine mantı yapacak; atın ölümü arpadan olsun.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dilek kipidir; bir şeyi isteyerek kabul etmeyi bildirir. Söz ölümü istemez, gelecekse şu yoldan gelsin der. Arpadan biçimindeki ayrılma eki de sebebi gösterir. Kip ile ek birlikte, kaçınılmaz sayılan sonucun yolunu seçme hakkını dile getirir.
Arpa atın en sevdiği yemdir. Atın ölümünün bile ondan gelmesi isteniyorsa, sevilen şey uğruna göze alınan bedel en uç örnekle anlatılmış olur; benzetmenin gücü de buradan gelir.
Değildir. Konuşan kişi sonucu bilir, çoğu zaman söyler de; yine de sevdiği şeyden vazgeçmez. Kalıp bilgisizliği değil, bile bile katlanmayı anlatır; seçimin farkında olarak yapılması sözün özüdür.