Anlamı
küçükler büyüklerin yanında hadlerini bilmelidir.
Detaylı Açıklama
Atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz atasözü, kucuklerin buyuklerin arasında kendini onlarla bir tutmaması, yerini ve haddini bilmesi gerektiğini anlatır. Buradaki benzetme oldukça çizgisel ve eleştireldir: At gibi güçlü ve önemli görülen varlıklar için yapılan bir işlem sırasında, kurbaga gibi ilgisiz ve yetersiz bir canlının kendini o işin parçası saymasi gulgunc ölür. Atasözü bu yüzden toplumsal hiyerarşi, ölçü bilme ve kendini tanıma düşüncesini öne çıkarır. Günlük dilde, yetkisi veya donanımı olmayan kişilerin büyük bir işin içine gereksizce karışması durumunda söylenir. Kimi zaman öğüt, kimi zaman azar toni taşır. Halk bilgeliği burada, herkesin kendi yerini bilmesinin düzeni koruduğunu varsayar. Elbette bugünün eşitlik anlayışıyla her zaman aynı kolaylıkla benimsenmeyebilir; yine de geleneksel dil mantığını anlamak açısından tipik bir örnektir. Söylendiği yerde, “kendini olduğundan büyük görme” eleştirisi açık biçimde hissedilir.
Örnek Cümleler
- Buyuklerin sözüne atlayınca biri hemen, atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz dedi.
- Atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz; sen henüz stajyersin, büyüklerin tartışmasına karışma.
- Toplantıda atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz misali sessiz oturdu, sırası değildi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bilgisi, yetkisi veya konumuyla uygun olmayan bir kişinin buyuklerin işine kendini gereksiz yere katmasını eleştirir.
Çünkü kişiye doğrudan yerini bilmesi gerektiğini söyler ve kendini olduğundan büyük görmesini alaya alır. Kimi zaman öğüt, kimi zaman azar toni taşır.
Geleneksel hiyerarşi anlayışını taşıyan bir söz olarak görülebilir; modern bağlamda daha çok yetkisiz müdahaleyi eleştirmek için kullanılması daha uygun ölür.