Anlamı
bir şeyden, sahibi değil de başkası yararlanıyorsa asıl sahip yararlanan kişidir.
Detaylı Açıklama
Av vuranın değil alanın atasözü, bir şeyin asıl sahibinin onu ilk elde eden değil, ondan fiilen yararlanan kişi olduğunu anlatır. Burada avı vurmak, emek verip bir sonuca ulaşmak; avı almak işe o sonucun gerçek kazancını elde etmek anlamına gelir. Atasözü, emek ile fayda arasındaki ayrışmaya dikkat çeker. Bazen bir işi biri yapar, ama meyvesini başkası toplar. Günlük hayatta emek sömürüsü, başkasının kazancı üstüne konma, hazırlayanın değil kullananın avantajlı çıkması gibi durumlarda çok uygun bir sözdür. Bu ifade, görünürdeki sahiplik ile fiilî yararlanma arasındaki farkı keskin biçimde gösterir. İnsan yalnız üretime değil, o üretimin sonucundan kimin yararlandığına da bakmalıdır. Bu yüzden atasözü ekonomik ve sosyal adalet düşüncesiyle de ilişkilidir. Emeğin her zaman emeği verene dönmediğini, bazen kazancın başka ellere geçtiğini anlatan acı ama gerçekçi bir halk gözlemidir.
Örnek Cümleler
- Projeyi o hazırladı ama kazancı başkası topladı; av vuranın değil alanın.
- Av vuranın değil, alanın; onu bulan sen değil misin, hakkın var.
- Av vuranın değil, alanın; bütün projeyi o yaptı ama ödülü başkası kaptı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir işi yapanın değil, sonucundan yararlananın kazançlı çıkması şeklindeki haksızlığa dikkat çeker. Günlük hayatta emek sömürüsü, başkasının kazancı üstüne konma, hazırlayanın değil kullananın avantajlı çıkması gibi durumlarda çok uygun bir sözdür.
Çünkü ilkinde emek ve risk vardır, ikincisinde işe sonucun fiilen sahiplenilmesi; atasözü bu ayrışmanın doğurduğu adaletsizliği vurgular.
İş yerinde hazırlığı yapanın değil görünürdeki yöneticinin prim toplaması, fikri üretenin değil başkasının ün kazanması gibi durumlara uyar.