Anlamı
1) ayağı yere değmez olmak; 2) bir taşıta binip yaya yürümekten kurtulmak; 3) mec. çok mutlu olmak.
Detaylı Açıklama
Ayağı yerden kesilmek üç durumu karşılar. Birincisi düz anlamdır: ayağın yere değmez olması. Kişi kucağa alınmış, bir yere asılı kalmış ya da sıkışık bir kalabalıkta taşınıyordur; ayakları boşluktadır. İkincisi bir taşıta binip yaya yürümekten kurtulmaktır; at, araba ya da otobüse kavuşan kişinin artık yol yürümesi gerekmez. Üçüncüsü mecazdır ve çok mutlu olmayı anlatır; sevinçten yere basmıyormuş gibi olmak bu kalıpla söylenir. Üç anlamı birbirine bağlayan şey ayağın yerle bağının kesilmesidir; biri gerçek, biri günlük, biri duygusaldır. Havalara uçmak ve etekleri zil çalmak da çok sevinmeyi anlatır; ayağı yerden kesilmek bu sevinci hafiflik görüntüsüyle verir. Ayaklarını yerden kesmek ise ikinci anlamın geçişli karşılığıdır: bir taşıt, kişiyi yürümekten kurtarır.
Örnek Cümleler
- Kalabalık öyle sıkışıktı ki ayağı yerden kesildi, öylece sürüklenip gitti.
- Kasabaya dolmuş seferleri başlayınca köylülerin ayağı yerden kesildi, pazara artık yürüyerek gitmiyorlar.
- Terfi haberini duyunca sevincinden ayağı yerden kesildi, gülmesi hiç durmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ayağın yere değmez olması, bir taşıta binip yaya yürümekten kurtulmak ve mecaz olarak çok mutlu olmak. İlki gerçek bir duruşu, ikincisi günlük bir rahatlığı, üçüncüsü ise bir duyguyu bildirir.
Anılmaz; yüklem edilgendir. Ayağı yerden kesilir denir, kim kesti sorulmaz. Üç anlamda da bu çatı korunur; değişen yalnız ayağın yerden niçin ayrıldığıdır. Özne olarak ayak anılır, kişi ise iyelik ekiyle onun sahibi olarak görünür.
Çok sevinen kişinin hafiflemiş gibi hissetmesine dayanır. Yere basmıyormuş, havada yürüyormuş gibi olmak sevincin bir görüntüsü olarak anlatılır; kalıp bu duyguyu da ayağın yerden kesilmesi görüntüsüyle adlandırmış olur.