Anlamı
bir taşıta binerek yürümekten kurtulmak.
Detaylı Açıklama
Ayaklarını yerden kesmek, bir taşıta binerek yürümekten kurtulmaktır. Kalıpta ayak yürümenin, yerden kesilmek ise taşıta binmenin yerine geçer. Yürümek zorunda olan kişi bir araca biner ve yolun kalanını oturarak alır. Söz çoğu kez uzun yürüyüşün ardından, bir araç bulununca söylenir; içinde rahatlama vardır. Doğal kuruluşta özne çoğu kez aracın kendisidir: traktör, minibüs ya da yeni alınan bir otomobil kişinin ayaklarını yerden keser. Aracın türü ayırt edilmez. Eskiden yürümek dışında seçeneği olmayan yolcular için taşıt bulmak başlı başına bir kazançtı ve söz bu bakışı bugüne taşır. Yolun ne kadarının yürünüp ne kadarının taşıtla alındığı kalıpta bildirilmez. Kalıp çoğu kez görülen geçmişle kurulur ve bir yol anısının anlatımı içinde geçer. Yolculuğun sonunda ne olduğu da ayrıca söylenir.
Örnek Cümleler
- Köy yolunda karşılarına çıkan traktör ayaklarını yerden kesti, kalan yolu öyle gittiler.
- Mahalleye uğramaya başlayan yeni minibüs, pazara yürüyen kadınların ayaklarını yerden kesti.
- İkinci el bir araba aldı; bu araba ailenin ayaklarını yerden kesti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Taşıta binmeyi anlatır. Ayak yürümenin yerine geçer; yerden kesilince yürüme işi biter, yolun kalanı oturarak alınır. Kalıp bu geçişi bedenin durumuyla gösterir ve yürümekten kurtulmanın rahatlığını duyurur.
Koparmayı değil, bir bağı sona erdirmeyi bildirir. Edilgen biçimi de kurulur: ayakları yerden kesildi denir, o zaman aracın adı düşer. Etken kuruluşta ise kesen taraf açıkça anılmış olur.
Kopulan yeri gösterir. Ayrılma eki olmasaydı neyle bağın koptuğu anlaşılmazdı. Yer burada yürümenin kendisini karşılar; ondan ayrılmak da yürümekten kurtulmak demektir. Aynı ek yerden kalkmak ve yerden koparmak sözlerinde de bu görevi görür.