Anlamı
birinin bulunduğu yerden ayrılmasına veya yaptığı işi sürdürmesine engel olmak.
Detaylı Açıklama
Ayağına bağ olmak, birinin bulunduğu yerden ayrılmasına veya yaptığı işi sürdürmesine engel olmaktır. Bağ, ayağa vurulmuş bir köstek gibi düşünülebilir: bağlı ayak yürür ama uzağa gidemez. Kalıp bu görüntüyü insana uygular; kişinin hareket alanı daralır, kimi durumda büsbütün kapanır. Engel olan şey bir yük ya da bir sorumluluk olabilir; borç, hastalık, dava ya da bakmakla yükümlü olunan biri ayağa bağ olabilir. Bir insan da bağ olabilir, ama kalıp kötü niyet şart koşmaz; bağ olan kişi bunu istemeden de yapabilir. Bağlanan kişi gitmek ya da işini sürdürmek istediği için cümlede bir yakınma sezilebilir. Yurt dışında burs kazanan bir öğrencinin, ailesinin dükkânını bırakamadığı için gidememesi bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Bu kadar borç ayağına bağ oldu, şehirden dışarı bile çıkamıyor.
- Hasta annesine bakmak zorunda kalması ayağına bağ olmuştu, işini büyütemedi.
- Dava bitmeden yurt dışına çıkamadı; o dosya ayağına bağ olmuştu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir duruma girmeyi bildirir: borç, hastalık ya da bir kişi, birinin ayağına bağ olur. Bağ olan şey cümlenin öznesidir. Bağ vurmak ise engeli dışarıdan çıkaran bir tarafı özne yapar; iki kalıp bu fiil farkıyla ayrılır.
Olabilir; kalıp canlı ile cansız özne arasında ayrım yapmaz: borç da, hasta bir yakın da ayağa bağ olabilir. Kimin ayağına bağ olunduğunu iyelik eki gösterir: ayağıma, ayağına, ayaklarına.
Biri gitmeyi engelleyen bağdır; kişi bulunduğu yerden ayrılamaz. Öteki işi sürdürmeyi engelleyen bağdır; kişi tuttuğu işi bitiremez, yarıda bırakmak zorunda kalır. Kalıp bu iki engeli de aynı sözle karşılamış olur.