Anlamı
engel olmak.
Detaylı Açıklama
Ayağını bağlamak, engel olmaktır. Bağlanan ayak yürüyemez; kalıp bu görüntüyü alıp kişinin gidişini ya da işini sürdürmesini engellemeyi anlatır. Öznesi engel olan taraftır: bir kişi, bir yük, bir durum ya da yazılı bir kural. Nesne ayaktır; yürümek, bir yere gitmek, iş yapmak isteyen kişi ise iyelik ekiyle anılır: onun ayağını, ekibin ayağını. Engel her zaman kötü niyetle konmuş olmaz; bir sorumluluk, bir hastalık ya da uzayan bir bekleme de ayağı bağlayabilir. Bağ bir süre sonra çözülebilir de, uzun süre kalabilir de. Ayağına bağ olmak ve ayağına bağ vurmak sözleriyle aynı aileden gelir, ölçüleri de birbirine yakındır. Bir öğrencinin eksik bir belge yüzünden okula kaydolamaması bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Kızının okulu henüz bitmemişti; bu durum onun ayağını bağladı, başka şehirdeki iş teklifini geri çevirdi.
- Uzayan ruhsat bekleyişi müteahhidin ayağını bağladı, inşaata bir türlü başlayamadı.
- Yönetmeliğe eklenen tek bir madde bütün ekibin ayağını bağlamış durumda.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Nesne hem iyelik hem belirtme eki alır: ayağını. Ekler engellenen kişiyi belirler; kimin ayağı olduğu cümleden okunur. Ekler kişiye göre değişir: ayağımı, ayağını, ayaklarını bağladı; bir ekibin, bir şirketin ayağı da bağlanabilir.
Kurulur: ayağı bağlandı denir. O zaman engeli koyan taraf cümleden düşer ve yalnız sonuç kalır. Etken biçimde ise engelleyen açıkça anılır. İki biçim arasındaki seçim, sorumlunun gösterilip gösterilmeyeceğine göre yapılır.
Somut anlamıyla durur ve iple tutturmayı bildirir. Bağlı ayak yürüyemez; kalıp bu doğrudan görüntüye dayanır. Fiil mecaza kaymamıştır, mecaz bütün öbekten doğar. Söz bu yüzden kolay anlaşılır.