Anlamı
önüne bir engel çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Ayağına bağ vurmak, önüne bir engel çıkarmaktır. Bağ vurmak, ayağı bir bağla, bir köstekle bağlamak demektir; kalıp bu işi insana uygular. Ayağına bağ olmaktan farkı, burada engeli dışarıdan çıkaran bir taraf bulunmasıdır. Rakip bir firma, bir yönetim ya da kıskanan bir komşu bu işi yapabilir. Engel açıktan da konur, dolaylı da: izin verilmez, evrak bekletilir, kapı kapatılır. Kimi zaman engel bir kişiye, kimi zaman bütün bir kesime konur: küçük esnafın, yeni kurulan dükkânların önüne bu yolla engel çıkarılabilir. Engelin sebebi söylenmez; rekabet de olabilir, kin de, bir kuralın katı uygulanması da. Ayağına çelme takmak da birinin ilerlemesini engellemeyi anlatır; orada engel yükselmenin önüne konur.
Örnek Cümleler
- Rakip firma türlü yollarla ayağına bağ vurunca adamcağız ihaleye bile giremedi.
- Tam işini kuracakken bütün izinleri geciktirerek adamın ayağına bağ vurdular.
- Bürokrasi küçük işletmelerin ayağına bağ vuruyor, yeni iş açmak her geçen gün zorlaşıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dövmeyi değil, bağlamayı anlatır. Aynı kullanım köstek vurmak, pranga vurmak, kelepçe vurmak sözlerinde de geçer. Hepsinde bir şey zorla takılır ve hareket kısıtlanır. Fiil, engelin dışarıdan takıldığını duyurur.
Ayağına bağ olmakta engel olan şeyin kendisi anılır: bir dava, bir yük ya da bakılacak biri. Ayağına bağ vurmakta ise engel bir başkasının işidir ve cümle o başkasını özne yapar: bir rakip, bir yönetim, işleyişiyle bürokrasinin kendisi. Fark, engelin kişinin kendi durumundan mı yoksa ötekinden mi geldiğindedir.
Engeli çıkaran özne olur. Bağ sözcüğü belirtisiz nesnedir, ayağına ise yönelme ekli tümleçtir; engellenen kişi bu tümlecin sahibi olarak ilgi ya da iyelik ekiyle anılır: komşunun ayağına bağ vurdular. Kalıp geçişlidir.