Anlamı
1) alçak gönüllülük göstererek birinin yanına gelmek; 2) emek çekilmeden elde edilmek: Kısmet ayağına geldi.
Detaylı Açıklama
Ayağına gelmek iki durumu karşılar. Birincisi, alçak gönüllülük göstererek birinin yanına gelmektir; gelen kişi kendi konumunu öne sürmez, ötekini yormadan kendisi gelir. Bu anlamda söz övgü taşıyabilir, çünkü gelen taraf büyüklük taslamamıştır. İkincisi, emek çekilmeden elde edilmektir; kısmet ayağına geldi denildiğinde kazanç aranmadan bulunmuş demektir. Bu anlamda gelen şey bir iş, bir müşteri, bir kısmet ya da bir fırsat olabilir. Kalıp iki anlamda da gelme yönünü bildirir: yol, kişinin kendi ayağına doğrudur. Baykuşun kısmeti ayağına gelir sözü de rızkın aranmadan gelmesini anlatır. Birinci anlamın tersi ayağına çağırmaktır; orada çağıran yerinde durur, öteki ona gider. Bir bakanın köydeki yaşlı ustayı evinde ziyaret etmesi birinci anlama örnektir.
Örnek Cümleler
- Koca profesör, tezini soran öğrencinin ayağına geldi; kimse bunu beklemiyordu.
- Ne aradı ne sordu, iş kendi ayağına geldi, talihi varmış.
- Müşteri bizzat ayağına geldi, ürünü beğenmiş olmalı ki pazarlık etmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki durum vardır: birinde gelen bir kişidir, alçak gönüllülük göstererek ötekinin yanına gelir; ötekinde gelen şey iş, kısmet ya da beklenmedik bir fırsattır ve emek çekilmeden elde edilmiş olur.
Yönü konuşanın bulunduğu yere çevirir; gitmek bunun karşıtıdır. Kalıp bu yüzden yolu kimin aldığını tek fiille bildirir. Ayağına gitmek dendiğinde yön ters döner: bu kez anlatılan kişi ötekinin yanına gider.
Değişebilir. Birinci anlamda özne alçak gönüllülük gösteren bir insandır. İkinci anlamda özne cansız olabilir: kısmet, fırsat, kazanç. Müşteri gibi bir kişi de özne olabilir; o zaman da anlatılan, emek çekilmeden elde edilen şeydir.