Anlamı
1) başkalarının kendisine yapma ihtimali bulunan kötülüklere karşı uyanık davranmak; 2) dikkat etmek:
'Ayağınızı denk alıp, bu sorunu bir an evvel çözümlemenizi istiyorum.' -R. Mağden.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin davranışlarında dikkatli olması, çevresindeki risklere karşı uyanık hareket etmesi gerektiğini anlatır. Kimi zaman açık bir tehdit karşısında temkinli olmayı, kimi zaman da yanlış bir adım atmamaya özen göstermeyi ifade eder. Günlük hayatta biri uyarılırken, karşısındakinin sınırı aşmaması gerektiği söylenirken ya da hassas bir ortamda nasıl davranılması gerektiği anlatılırken kullanılır. Deyim hem doğrudan güvenlik anlamı taşır hem de söz ve davranışlarda ölçülü olma çağrısı yapar. Bu yüzden yalnızca fiziksel bir tehlikeye karşı değil, ilişkilerde, iş hayatında veya toplumsal ortamlarda dikkatli olmayı anlatmak için de uygundur. Kullanıldığı yere göre sert bir uyarı da olabilir, iyi niyetli bir hatırlatma da. Türkçede sık kullanılan bu ifade, tedbirli davranma gereğini kısa ama etkili biçimde vurgular.
Örnek Cümleler
- Bu konuda ayağını denk al, herkes senin kadar sabırlı değil.
- Yeni iş yerinde önce ortamı tanı, sonra ayağını denk alarak hareket et.
- Olanları görünce resmen ayağını denk aldı, ne yapsın.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama göre ikisi de olabilir; bazen sert bir uyarı, bazen de dikkatli olmayı öğütleyen dostça bir hatırlatma niteliğindedir.
Hayır, söz, davranış ve ilişkilerde dikkatli olmayı anlatmak için de çok sık kullanılır. Bu yüzden yalnızca fiziksel bir tehlikeye karşı değil, ilişkilerde, iş hayatında veya toplumsal ortamlarda dikkatli olmayı anlatmak için de uygundur.
Evet, daha çok konuşma dilinde ve doğrudan uyarı içeren gündelik cümlelerde kullanılır. Kimi zaman açık bir tehdit karşısında temkinli olmayı, kimi zaman da yanlış bir adım atmamaya özen göstermeyi ifade eder.