Anlamı
ayağının tozu ile.
Detaylı Açıklama
Ayağının tozunu silmeden, bir yerden gelir gelmez, henüz dinlenmeden, üstündeki yol yorgunluğunu atmaya bile fırsat bulmadan anlamında kullanılan güçlü bir zaman ifadesidir. Bu söz, kişinin bir yerden gelişinin tazeliğini ve aradaki geçişin neredeyse hiç duraksamadan sürdüğünü hissettirir. Halk dilinde “ayağının tozuyla” kalıbına çok yakın duran bu söyleyiş, yeni varmış olmayı ve hemen ardından başka bir işe geçmeyi anlatır. İçinde canlı hareket ve kesintisizlik vardır. Bazen birinin gelir gelmez bir işe başlamasını, bazen bir yere uğrar uğramaz konuşmaya ya da müdahaleye girişmesini anlatır. Bu nedenle sadece zaman değil, enerji ve acele duygusu da taşır. Yolculuk, ziyaret, görev ya da günlük koşturmalar bağlamında kullanılabilir. İfadenin gücü, yol tozu imgesinden gelir; kişi öyle yeni gelmiştir ki ayağındaki tozu bile silmeye vakit bulamamıştır. Bu somut görüntü, zamanın ne kadar dar olduğunu hemen hissettirir. Halk dilinin süreklilik ve aceleyi birkaç kelimeyle etkili biçimde anlatan canlı kalıplarından biridir.
Örnek Cümleler
- Köyden ayağının tozunu silmeden işe koyuldu.
- İstanbul’dan gelir gelmez, ayağının tozunu silmeden toplantıya girdi.
- Misafir daha ayağının tozunu silmeden sofraya çağrıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Arada neredeyse hiç duraklama olmayan, gelir gelmez gerçekleşen hızlı geçiş duygusu verir. Bu nedenle sadece zaman değil, enerji ve acele duygusu da taşır.
Birinin bir yerden yeni gelip hemen başka bir işe giriştiği, durup dinlenmeye fırsat bulamadığı durumlarda kullanılır.
Çünkü kişinin çok yeni gelmiş olduğunu ve daha yolun izlerini bile üzerinden atamadığını somut biçimde gösterir.