Anlamı
1) eziyet çekmek, üzüntü içinde olmak; 2) ceza görmek.
Detaylı Açıklama
Azap çekmek, eziyet görmek, ağır üzüntü yaşamak, sıkıntı içinde kıvranmak ya da bir tür ceza ve ıstırap hali yaşamak anlamında kullanılır. Bu deyim, azap vermek sözünün karşı tarafını oluşturur; burada acıyı yaşatan değil, ona maruz kalan kişi merkezde yer alır. Bedensel acılar, yoksunluklar, hasret, vicdan azabı, korku, ceza ya da uzun süreli üzüntü bu deyimin alanına girer. Söz, sıradan üzüntüden daha derin bir duygusal ve bazen fiziksel yıpranmayı anlatır. Azap çekmek dendiğinde insanın içinin rahat etmediği, zihninin ve ruhunun sürekli bir baskı altında olduğu anlaşılır. Bu yüzden aşk, gurbet, hastalık, pişmanlık ve ağır yaşam koşulları için kullanılabilir. Deyim, acının sürekliliğini ve dayanma zorunluluğunu da taşır; bir anlık değil, uzayan ve insanı yoran bir durum söz konusudur. Halk dilinde acının en yoğun anlatımlarından biri olması bundandır. İnsan bazen dışarıya göstermese bile içinde azap çeker. Bu deyim, görünmeyen iç sıkıntısını ve uzun süreli ıstırabı güçlü biçimde adlandıran yerleşik ifadelerden biridir.
Örnek Cümleler
- Ablası azap çekti diye haber gönderdi.
- Gurbet elde azap çekmeden yaşamak kolay değil.
- Komşunun oğlu yine azap çekmiş, mahalle çalkalandı.
Kökeni ve Hikayesi
Rivayete göre 'azap' kelimesinin dini ve edebi dilde taşıdığı ağır ceza ve ıstırap anlamı, halk dilinde de yoğun acıyı anlatan kalıpların temelini oluşturmuştur. 'Azap çekmek' bu tarihsel anlam katmanını günlük yaşama taşıyan kalıcı bir ifadedir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bedensel eziyetleri, ruhsal sıkıntıları, pişmanlığı, hasreti ve uzun süren yoğun üzüntüleri kapsar. Azap çekmek, eziyet görmek, ağır üzüntü yaşamak, sıkıntı içinde kıvranmak ya da bir tür ceza ve ıstırap hali yaşamak anlamında kullanılır.
Azap vermekte acıyı yaşatan taraf öne çıkar; azap çekmekte ise acıya katlanan ve onu yaşayan kişi merkezde yer alır.
Çünkü deyim kısa süreli moral bozukluğunu değil, insanı içten yoran ve sürdükçe etkisi artan bir ıstırap halini anlatır.