Deyim

Baba Değil, Tırabzan Babası Ne Demek?

Anlamı

çocuklarına karşı babalık görevlerini yerine getirmeyen, onlara hayrı olmayan baba.

Detaylı Açıklama

Baba değil, tırabzan babası, çocuklarına karşı babalık görevlerini yerine getirmeyen, onlara hayrı dokunmayan baba için söylenir. Söz iki parçadan kurulur: önce kişinin baba sayılmadığı söylenir, ardından ona bir merdiven parçasının adı verilir. Tırabzan babası, merdiven korkuluğunun başında ya da dönemecinde duran kalın dikmedir. Adında baba sözcüğü geçer ama kimseyi beslemez, kimseye bakmaz; söz bu ad ortaklığından yararlanarak kişinin babalığını yalnız bir ada indirger. Yerilen şey, çocuklara karşı yerine getirilmeyen görevdir. Babanın evde oturup oturmaması, çocuklarıyla aynı çatı altında yaşayıp yaşamaması bu yargıyı değiştirmez. Söz bir babanın arkasından da, yüzüne karşı da söylenebilir; her iki durumda da ağır bir yergi taşır.

Örnek Cümleler

  1. Çocukları okul harçlığı için dayılarına muhtaç kaldı; o adam baba değil, tırabzan babası.
  2. Oğlu hastanede yatarken bir kez bile arayıp sormadı; baba değil, tırabzan babası.
  3. Boşandıktan sonra kızının hangi okulda okuduğunu bile öğrenmedi; baba değil, tırabzan babası.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuklara hiçbir iyiliğin, hiçbir yararın dokunmamasını kapsar. Geçimlerini sağlamamak da, onlarla ilgilenmemek de, zor günlerinde yanlarında durmamak da bu yararsızlığın içine girer. Önemli olan, çocukların babalarından bir destek görmemesidir.

Önce bir yadsıma gelir: baba değil. Ardından virgülle ayrılan ikinci parça kişiye yeni bir ad verir. Böylece kişinin babalığı elinden alınırken adındaki baba sözcüğü korunur; yergi bu ikisinin yan yana durmasından doğar.

Çocuklarına karşı görevini yapmayan babaya yöneliktir. Kalıp baba sözcüğünü taşıdığı için bir erkeği, bir babayı niteler. Çocukların yaşı ya da babanın onlardan ayrı yaşayıp yaşamadığı yargıyı değiştirmez; ölçü, görevin yapılıp yapılmadığıdır.