Anlamı
babasının parası ile geçinenlere sitem olarak kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Babalık fırın has işler, babasının parasıyla geçinenlere sitem olarak kullanılan bir sözdür. Söz bir fırın görüntüsüyle kurulur: fırın babanındır ve iyi ekmek çıkarmayı sürdürür. Böyle bir fırından yiyen evlat, kendi ekmeğini kazanmak için ter dökmek, uğraşmak zorunda kalmaz. Sitem, kişinin geçimini kendi emeğiyle sağlamamasına yöneliktir; ona sağlanan rahatlık kendi elinden değil, babasının kesesinden gelir. Yüklem geniş zamanla kurulmuştur: fırın işlemeyi sürdürdükçe evladın rahatı da sürer. Söz kişinin adını anmadan, yalnız fırından söz ederek iğneler. Bu yüzden emek harcamadan elde edilen rahatlığa karşı duyulan kırgınlığı taşır. Söz, kardeşler ya da akranlar arasında, biri kendi emeğiyle geçinirken öteki babasına yaslandığında da söylenebilir.
Örnek Cümleler
- Otuzuna geldi, hâlâ harçlığını babasından alıyor; ne de olsa babalık fırın has işler.
- Her yaz tatile yurt dışına gidiyor ama bir gün bile çalışmadı; babalık fırın has işler.
- Kardeşine dükkânı babası açtı, kirasını da babası ödüyor; babalık fırın has işler, onun ne derdi olsun.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Fırının iyi ekmek çıkarmasını anlatır. Ekmek her gün gelir, evladın sofrası hiçbir gün eksik kalmaz. Söz bu bolluğun kaynağının evladın kendi emeği değil, babanın fırını olduğunu açıkça hatırlatır.
Kendi emeğiyle geçinmeyip babasının parasıyla yaşayan kişiye yöneliktir. Söz o kişinin rahatının nereden geldiğini hatırlatır. Babanın tutumu, oğluna ya da kızına para vermesi ise sözün hedefi değildir.
Babaya ait, babadan gelen anlamındadır. Sözcük burada babalık görevini değil, bir sahipliği bildirir: fırın babanındır, evladın değil. Evlat o fırından ekmek alır ama onu kurmak için bir taş bile taşımamıştır; sitemin sivri ucu bu farktadır.