Atasözü

Babasından Mal Kalan, Merteği İçinden Bitmiş Sanır Ne Demek?

Anlamı

miras yoluyla mal edinen kimse, onun için ne denli çabalar gösterilip sıkıntı çekildiğini bilemez.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, miras yoluyla mal edinen kimsenin, o mal için ne kadar çaba gösterilip sıkıntı çekildiğini bilemeyeceğini anlatır. Söz bir ev görüntüsüyle kurulur ve mirasçının yanılgısını çatıdaki merteğe bağlar. Oysa o mertek ağaçtan kesilmiş, taşınmış, yontulmuş ve çatıya ustalıkla yerleştirilmiştir. Mirasçı bu işlerin hiçbirini görmediği için malın kolay geldiğini düşünür. Babadan kalan ev dışarıdan bakınca yalnız bir mülktür; içinde yıllarca birikmiş para, alın teri ve sabır görünmez. Söz yalnız evi değil, tarla, dükkân, para gibi babadan kalan her türlü malı kapsar. Yüklem geniş zamanla kurulmuştur; söz bir kişiyi değil, miras yoluyla mal edinenlerin ortak bir yanılgısını anlatır. Emek vermeden sahip olunan bir şeyin değerinin bilinmediği durumlarda söylenebilir.

Örnek Cümleler

  1. Babasından kalan zeytinliği ilk gelen teklifte sattı; babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır.
  2. Babasının otuz yılda kurduğu şirketi bir yılda borca soktu; babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır.
  3. Evin tamiri için harcanan paraya burun kıvırıyor, o çatının nasıl kurulduğunu bilmiyor; babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Çatıda kullanılan, kiremidi ya da tahtayı taşıyan uzun ağaçları anlatır. Bir evin çatısı bu ağaçlar olmadan kurulamaz. Atasözü evin yapımında emek isteyen bu parçayı seçerek mirasçının göremediği emeği gösterir.

Bir bitkinin topraktan kendiliğinden yetişmesi gibi, bir şeyin emek harcanmadan ortaya çıkmasını anlatır. Mirasçıya göre çatıdaki ağaç, bir fidan gibi evin içinde kendi kendine boy vermiştir. Söz bu yanılgıyı bir abartıyla gözler önüne serer.

Doğrudan suçlanmaz. Atasözü onun bilgisizliğini anlatır: emeğe tanık olmayan kişi o emeği ölçemez. Bu durum kişinin kötü niyetinden değil, malın ona hazır gelmesinden doğar. Aynı malı kendi emeğiyle kazanmış olsaydı ona başka gözle bakardı.