Deyim

Babasız Oğlan Doğurmak Ne Demek?

Anlamı

bir işte aşırı zorluk, büyük güçlük çekilmesine rağmen başarılı olmak.

Detaylı Açıklama

Babasız oğlan doğurmak, bir işte aşırı zorluk ve büyük güçlük çekilmesine rağmen başarılı olmayı anlatır. Sözde iki yan birlikte bulunur: çekilen güçlük ve sonunda elde edilen başarı. Güçlüğün türü söylenmez; bir resmî işlemin uzaması, bir işin yetersiz imkânla ve dar bir zamanda yürütülmesi, bir sınavın ya da bir yarışmanın zorlu geçmesi olabilir. Söz işin sonunda, geriye dönüp bakıldığında kurulabilir; çekilen zahmetin büyüklüğü başarının değerini de gösterir. Aşırı ve büyük sözcükleri, güçlüğün olağan ölçüyü aştığını bildirir; küçük bir aksaklıktan sonra gelen başarı için söylenmesi söze uymaz. Kalıp mecazdır ve gerçek bir doğumla ilgisi yoktur; bir kurumun, bir ekibin başardığı iş için de kullanılabilir.

Örnek Cümleler

  1. O ruhsatı alana kadar dokuz ay daire daire dolaştım, resmen babasız oğlan doğurdum.
  2. Sermayesiz, ortaksız kurduğu dükkânı bu yıl büyüttü; babasız oğlan doğurdu adeta.
  3. Takım eksik oyuncuyla, son dakikada gelen golle kupayı aldı; babasız oğlan doğurdular.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Gerçek bir doğumu değil, büyük zahmetle bir sonuç elde etmeyi anlatır. Doğum hem sancıyı hem de sonunda ortaya çıkan yeni bir varlığı çağrıştırır; söz bu iki yanı zorlukla başarının birlikte bulunmasına uygular. Fiil mecaz olduğu için kadın erkek herkes için kullanılır.

Söylenmez; sözün anlamı güçlüğe rağmen başarılı olmaktır. Günlerce uğraşılıp sonuç alınamayan bir iş için emeği boşa gitmek, eli boş dönmek gibi söyleyişler seçilir. Bu kalıpta zahmet bir kazançla sonuçlanmıştır.

Kişi kendi çektiği zahmeti anlatırken birinci kişiyle kurabilir: babasız oğlan doğurdum. Bir başkasının başarısını anlatan da aynı sözü üçüncü kişiyle söyler. Her iki durumda da vurgu, işin kolay bitmediğidir.