Deyim

Bağrına Basmak Ne Demek?

Anlamı

1) kucaklamak:
'İzmir'den kalkıp Mısır'a kadar beni görmeye, beni okşamaya, beni bağrına basıp sevmeye gelirdi.' -Y. K. Karaosmanoğlu. 2) biriyle ilgilenerek onu koruyup kayırmak, yetiştirmek:
'Sen onu bambaşka duygularla, heyecanlarla bağrına basmak isteyeceksin.' -E. Bener.

Detaylı Açıklama

Bağrına basmak iki anlamda kullanılır. Birincisi kucaklamaktır: kişi birini göğsüne çeker, ona sıkıca sarılır. Bir özlemin, bir sevincin ya da bir teselli isteğinin anında bu davranış görülür; uzun bir ayrılıktan sonra kavuşan kişiler birbirini bağrına basar. İkinci anlam mecazdır: biriyle ilgilenerek onu koruyup kayırmak, yetiştirmektir. İki anlam aynı bedensel görüntüye dayanır; göğüs sevginin ve korumanın yeri gibi düşünülür. Kucaklanan ya da korunan kişi belirtme ekiyle anılır: çocuğu bağrına bastı. Kalıp bir kişinin ağzından sevgi dolu bir anı olarak da, başkasının iyiliğini anlatan bir cümle olarak da kurulabilir. Hangisinin kastedildiğini bağlam belli eder; bir kavuşma sahnesi birinciyi, bir yetiştirme hikâyesi ikinciyi akla getirir.

Örnek Cümleler

  1. Yıllar sonra gurbetten dönen oğlunu kapıda bağrına bastı, uzun süre bırakmadı.
  2. Yaşlı usta, kimsesiz çırağı bağrına bastı, ona bildiği her şeyi öğretti.
  3. Küçük kasaba, savaştan kaçan aileyi bağrına bastı, onlara ev ve iş buldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Birinci anlamda fark azdır; bağrına basmak da birini kucaklamaktır. Ancak söz, sarılmanın göğse doğru, sevgiyle ve içtenlikle yapıldığını daha güçlü duyurur. Resmî bir karşılamadaki kısa bir kucaklaşma için bu söz seçilmeyebilir.

Bir kişiyi sahiplenip ona destek olmayı, yetişmesine yardım etmeyi anlatır. Bir usta çırağını, bir öğretmen yetenekli bir öğrencisini, bir aile de kimsesiz bir çocuğu bağrına basabilir. Bu anlamda davranış bir kez olup bitmez, zamana yayılır.

Olabilir. Bir mahalle yeni gelen bir aileyi, bir kasaba bir sanatçıyı, bir ülke bir göçmeni bağrına basabilir. Bu kullanımda söz, bir topluluğun birini benimseyip koruması altına almasını anlatır.