Anlamı
1) pek tatlı; 2) şüpheye yer bırakmadan, çok iyi, adamakıllı:
'Hepsi o kadar sahici ki telefonun öbür ucundaki, bal gibi inanıyor.' -T. Halman.
Detaylı Açıklama
Bal gibi iki anlamda kullanılır. Birincisi pek tatlı demektir: tadı bal kadar tatlı olan bir meyve, bir tatlı ya da bir içecek bu benzetmeyle anlatılır. İkincisi şüpheye yer bırakmadan, çok iyi, adamakıllı demektir; burada söz bir tadı değil, bir kesinliği anlatır. İkinci anlamda kalıp fiili güçlendirir: bal gibi biliyor, bal gibi anlıyor, bal gibi yapabilir. Birinci anlam somut bir tat bildirir, ikinci anlam ise bu tadın akla getirdiği doluluğu, eksiksizliği bir ölçüye dönüştürür. Söz gündelik konuşmaya yakın, teklifsiz bir söyleyiştir. Kalıp olumsuz işler için de kurulur: bal gibi yalan söylüyor, bal gibi kandırdı; bu kullanımda kesinlik olumsuz bir işe bağlanır. Birinci anlamda söz bir yiyeceği över; ikinci anlamda ise bir işin eksiksiz yapıldığını ya da bir durumun apaçık olduğunu vurgular.
Örnek Cümleler
- Pazardan aldığımız karpuz bal gibi çıktı, çocuklar bir oturuşta bitirdi.
- Ödevini yapmadığını sen de bal gibi biliyorsun, bana boşuna masal anlatma.
- Hiç çalışmadım diyordu ama sınavdaki bütün soruları bal gibi çözdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kalıbın neye bağlandığına bakılır. Bir yiyeceği nitelediğinde tadı anlatır: bal gibi üzüm. Bir fiilin önüne geldiğinde ise işin kesinliğini anlatır: bal gibi çözdü. Birincisinde kalıp sıfat ya da yüklem, ikincisinde zarf görevindedir.
Kişi bir şeyi bilmezden gelir, anlamamış gibi yapar; konuşan buna itiraz ederek aslında onun her şeyi bildiğini söyler: bal gibi biliyorsun. Burada söz bir sitem ya da bir yüzleştirme taşır.
Telefonun öbür ucundaki, bal gibi inanıyor cümlesi ikinci anlamı gösterir. Kişi anlatılanlardan hiç kuşku duymaz, tam olarak inanır. Kalıp burada inanmanın derecesini, kuşkusuzluğunu vurgular. Cümle, kalıbın inanmak, bilmek, anlamak gibi fiillerle kurulduğunu da gösterir.