Atasözü

Bal Tutan Parmağını Yalar Ne Demek?

Anlamı

imkânları geniş bir işin başında bulunan kimse bunlardan az da olsa yararlanır.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, imkânları geniş bir işin başında bulunan kimsenin bunlardan az da olsa yararlandığını anlatır. Söz bir mutfak görüntüsüyle kurulur ve işin başında bulunmayı bal tutmaya benzetir. Yararlanmanın ölçüsü küçüktür, dışarıdan pek fark edilmez; kişi işin başında olduğu için imkânlardan kendine de bir pay düşer. Kalıp bir kasiyeri, bir depo sorumlusunu, bir aşçıyı, bir yöneticiyi ya da bir dağıtımı üstlenen kişiyi anlatmak için kullanılabilir. Söz bu durumu genel bir gözlem olarak sunar. Söz bir hoşgörüyle de, bir kuşkuyla da söylenebilir; hangisi olduğu konuşanın tavrından anlaşılır. Söz, bir işin başına geçen kişinin durumunun değiştiğini, kısa sürede rahatladığını anlatan cümlelerde de geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. Dernek mutfağını yöneten aşçı, yönetimin izniyle bayram yemeğinden artanı evine götürdü; bal tutan parmağını yalar.
  2. Fabrikanın depo sorumlusu evinin sabununu depodan alıyor, müdür de bunu bilip ses etmiyor; bal tutan parmağını yalar.
  3. Kooperatif başkanı gelen gübreden kendi payını herkesle aynı fiyata ama ilk günden aldı; bal tutan parmağını yalar.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bal tutan kişinin parmağına bal bulaşır ve o da parmağını yalar. Bu küçük tat, işin başında bulunmanın kendiliğinden getirdiği paydır. Söz bu görüntüyle, geniş imkânları yöneten kişinin onlardan biraz da olsa yararlanmasını anlatır.

Kendi başına bunu söylemez. Yararlanma meşru bir pay da olabilir, göz yumulan küçük bir fayda da; atasözü bu ayrımı yapmaz. Söz kimi zaman olağan bir durumu betimler, kimi zaman hafif bir iğneleme taşır.

İmkânları geniş, çok şeyin elden geçtiği işler için söylenir: bir depo, bir kasa, bir mutfak, bir bütçe, bir dağıtım. Bu işlerin başındaki kişiler için kurulabilir ve onların durumunu dışarıdan bakan birinin gözüyle anlatır.