Anlamı
farkında olmayarak birine dokunacak sözler söylemek, pot kırmak:
'Baltayı taşa mı vurduk, diyor, iyice görmemiş olacağım.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin farkında olmadan birine dokunacak ya da uygunsuz sayılacak bir söz söylemesini anlatır. Çoğu zaman niyet kötü değildir; ancak ağızdan çıkan ifade karşı tarafı rahatsız eder. Bu nedenle pot kırmak ve çam devirmek gibi deyimlerle yakın anlam taşır. Toplantılarda, aile yemeklerinde, misafir ortamlarında veya resmi görüşmelerde düşünmeden söylenen sözler bu deyimle ifade edilir. Kişi genellikle söylediği şeyin etkisini hemen fark eder ve pişmanlık duyar. Bu nedenle deyim, sonradan fark edilen ve geri alınması zor olan sözleri anlatmak için özellikle uygundur. Türkçede sosyal ilişkilerdeki ince dengeleri bozan sözleri anlatmak için sık başvurulan ifadelerden biridir. Özellikle resmi ortamlarda veya hassas kişilerin bulunduğu meclislerde yapılan gaflar için tercih edilen bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Yaşını sorarak baltayı taşa vurdu.
- Şaka yapacağını sanırken baltayı taşa vurdu.
- Toplantıda eski meseleyi açınca baltayı taşa vurduğunu anladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğunlukla kasıt değil, farkında olmadan yapılan uygunsuz ve kırıcı sözü anlatır. Bu deyim ormancılık ve odunculuktan gelir.
Pot kırmak ve çam devirmek deyimleriyle oldukça yakın bir anlam taşır. Bu deyim, kişinin farkında olmadan birine dokunacak ya da uygunsuz sayılacak bir söz söylemesini anlatır.
Sosyal ilişkilerde düşünmeden konuşmanın sorun yarattığı anlarda daha sık kullanılır. Çoğu zaman niyet kötü değildir; ancak ağızdan çıkan ifade karşı tarafı rahatsız eder.