Anlamı
sözün insanlar üzerinde etkisi büyüktür; yerinde söylenen sözler işlerin yoluna girmesini sağlar, ölçüsüz ve sert söylenen sözler ise karşıdakini öfkelendirir, söyleyenin öldürülmesine bile yol açabilir.
Detaylı Açıklama
Sözün insanlar üzerindeki etkisinin büyük olduğunu söyler söz var gelir geçer, söz var deler geçer; kimi sözler söylenip geçer, unutulur, kimi sözler ise insanın yüreğine işler, derin ve kalıcı izler bırakır. Bir kulaktan girip ötekinden çıkan sıradan bir laf ile yıllarca unutulmayan kırıcı bir söz arasındaki fark bu sözle anlatılır. Bu söyleyiş, gelip geçen söz ile delip geçen sözün zıtlığıyla, sözün hafif ya da ağır etkisini öne çıkarır: kimi laf iz bırakmadan geçer, kimi laf ise saplanıp kalır, yara açar. Atasözü, sözün gücünü, kimi sözlerin derin yaralar açabileceğini hatırlatır; uyarıcı bir tonu vardır. Aynı düşünce dağa çıkarır dağdan indirir ve iş bitirir baş yitirir biçimleriyle de söylenir. Konuşurken ölçülü olmayı, sözün yaralayabileceğini hatırlatır.
Söz Var Gelir Geçer, Söz Var Deler Geçer Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ağzından çıkacak söze dikkat et; söz var gelir geçer, söz var deler geçer.
- O kırıcı laf yıllarca aklımdan çıkmadı; söz var gelir geçer, söz var deler geçer.
- Kimi laf bir kulaktan girer ötekinden çıkar; söz var gelir geçer, söz var deler geçer.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözün hafif ya da ağır etkisini. Gelir geçer söz, bir kulaktan girip ötekinden çıkan, iz bırakmayan laftır; deler geçer söz ise yüreğe saplanıp kalan, derin yara açan laftır. Zıtlık, sözün etkisinin çeşitliliğini somutlaştırır.
Sözün gücünü ve kimi sözlerin derin yaralar açabileceğini. Söylenen bir lafın unutulup gidebileceği gibi, yıllarca unutulmayan bir iz de bırakabileceğini anlatır; konuşurken ölçülü olmayı, sözün yaralayabileceğini hatırlatır.
Evet. Söz var dağa çıkarır söz var dağdan indirir ve söz var iş bitirir söz var baş yitirir söyleyişleri aynı düşünceyi anlatır. Hepsi, sözün gücünü ve ölçülü konuşmanın önemini vurgulayan aynı bilgeliğin farklı biçimleridir.