Deyim

Barut Fıçısı gibi Ne Demek?

Anlamı

1) çok kızgın, sinirli (kimse):
'Sadi Nahit'i delice kıskanıyordu, içi bir barut fıçısı gibi hasetle doluydu.' -T. Buğra. 2) kavgaya yol açacak (durum).

Detaylı Açıklama

Barut fıçısı gibi iki anlamda kullanılır. Birincisi çok kızgın, sinirli bir kimseyi anlatır; ikincisi kavgaya yol açacak bir durumu. Söz içi barutla dolu bir fıçının küçük bir kıvılcımla patlamaya hazır olmasına dayanır. Kişi için kullanıldığında öfke içte birikmiştir; en küçük bir söz onu patlatabilir. Tarık Buğra'nın cümlesi bu kullanımı gösterir: içi bir barut fıçısı gibi hasetle doluydu. Durum için kullanıldığında bir mahalle, bir toplantı, bir bölge ya da bir ilişki gerilimle yüklüdür ve bir çatışmaya yakındır. Söz iki anlamda da bir uyarı taşır: dikkat edilmezse patlama gelebilir. Kalıp yüklem olarak ya da benzetme öbeği olarak kurulabilir: adam barut fıçısı gibi, ortalık barut fıçısı gibiydi.

Örnek Cümleler

  1. Sabah müdürden azar işiten babam akşam eve barut fıçısı gibi geldi, kimse ona tek söz söyleyemedi.
  2. Maçtan önce iki taraftar grubu karşı karşıya gelince stadın önü barut fıçısı gibiydi.
  3. Miras paylaşımı toplantısında ortam barut fıçısı gibiydi, küçük bir söz kavgayı başlatabilirdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

İçi barutla doldurulmuş bir fıçı, bir kıvılcım düştüğünde büyük bir patlamaya yol açar. Dışarıdan sakin görünse de içi tehlikelidir. Söz bu görüntüyü öfkeli bir kişiye ya da gerilimli bir duruma uygular.

Sadi Nahit'i delice kıskanıyordu, içi bir barut fıçısı gibi hasetle doluydu cümlesi birinci anlamı, bir kişinin içindeki birikmiş duyguyu gösterir. Burada öfkenin kaynağı kıskançlıktır. Kişi henüz patlamamıştır, ama patlamaya hazırdır.

Barut gibi daha çok kişinin huyunu anlatır: sert, aksi, hemen öfkelenen biri. Barut fıçısı gibi ise birikmiş, patlamaya hazır bir öfkeyi ya da gerilimi anlatır. Fıçı, içte toplanan ve bir kıvılcım bekleyen yükü öne çıkarır.