Anlamı
çok öfkelenmek.
Detaylı Açıklama
Barut kesilmek, çok öfkelenmektir. Söz kişinin öfkeyle barutun kendisine dönüştüğünü söyler; artık bir kıvılcım onu patlatmaya yeter. Kesilmek fiili burada bir şeye dönüşmeyi, o şeyin niteliğini tümüyle almayı anlatır: taş kesilmek, buz kesilmek gibi. Barut olmak biçimi de aynı anlamı taşır. Öfkenin sebebi bir haksızlık, bir hakaret, bir yalan ya da bir ihmal olabilir. Kalıbın öznesi öfkelenen kişidir: babam barut kesildi. Söz bir anlık parlamayı anlatır; öfkelenen kişi o an söylediklerini ya da yaptıklarını tartmayabilir. Kalıp geçmiş zamanla kurulduğunda öfkenin geldiğini haber verir; şimdiki zamanla ise süren bir öfkeyi betimler. Böyle birine o an yaklaşmak da tehlikeli görünür. Söz öfkenin şiddetini ve ani gelişini birlikte anlatır.
Örnek Cümleler
- Oğlunun okulu kırdığını öğrenince babası barut kesildi, akşam yemeğinde kimse ağzını açmadı.
- Tamirci arabayı yine teslim etmeyince müşteri barut kesildi, dükkânda bağırıp çağırmaya başladı.
- Ders sırasında sözü üçüncü kez kesilince hoca barut oldu, konuşan öğrenciyi sınıftan çıkardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kalıp bunu söylemez. Barut bir anda parlar ve söner; öfke de kısa süren bir parlama olabilir. Ancak kişi barut kesildiği sürece ona yaklaşmak güçtür ve söz bu yüzden bir uyarı değeri de taşır.
Farklı değildir; iki biçim de çok öfkelenmeyi anlatır. Kesilmek dönüşümün birdenbire ve tam olduğunu vurgular. Olmak ise daha yalın bir söyleyiştir. İkisi de aynı görüntüyü, barutun patlayıcılığını taşır.
Barut fıçısı gibi olmak içte birikmiş, henüz patlamamış bir öfkeyi anlatır. Barut kesilmek ise öfkenin gelip kişiyi sardığı anı anlatır. Biri gerilimi, öteki öfkenin kendisini öne çıkarır.