Anlamı
çok öfkelenmek:
'Âdeta saldırdı üstüme ağzı köpürmüş, çirkin bayan.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Ağzı köpürmek deyimi, bir kimsenin çok öfkelendiğini, şiddetli bir sinir hâli içine girdiğini anlatır. Buradaki köpürme imgesi, hayvani bir saldırganlığı veya kontrolü azalmış bir öfke hâlini çağrıştırdığı için oldukça serttir. Kişi yalnızca kızgın değildir; adeta üstüne gelinmemesi gereken bir taşkınlık içindedir. Bu nedenle deyim, sakin bir serzenişten çok daha yüksek bir öfke düzeyi için kullanılır. Günlük dilde kavga, sert tartışma, haksızlık karşısında patlama ve kişilik çatışmaları bağlamında duyulur. Söylendiği yerde tehlike ve tedirginlik de hissedilebilir; çünkü öfke bedende belirginleşmiş, dışavuruma yaklaşmıştır. Halk dilinin canlılığı burada yine güçlü bir görüntüyle ortaya çıkar. Ağzın köpürmesi, insanın kontrolünü kaybetme noktasına geldiği hissini verir. Bu nedenle deyim, yoğun öfke ve saldırganlık hâlini kısa ama akılda kalıcı bir yolla anlatan kuvvetli ifadelerden biridir.
Örnek Cümleler
- Haksızlığa uğradığını anlayınca ağzı köpürerek bağırmaya başladı, kimse onu yatıştıramadı.
- Hakemle tartışan oyuncunun ağzı köpürüyordu, takım arkadaşları onu güçlükle sahadan çıkardı.
- Borcunu bir yıldır alamayınca ağzı köpürerek müdürün odasına daldı, masaya vurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En üst seviyeyi anlatır. Kızgınlık artık içeride tutulamaz; ses yükselir, hareketler sertleşir, kişi karşısındakini duymaz hâle gelir. Bu yüzden deyim, kırgınlık ya da sitem gibi ölçülü tepkiler için kullanılmaz.
Çünkü köpük taşmanın işaretidir; kap dolduğunda dışarı çıkan şeydir. Ayrıca kudurmuş hayvanın ağzındaki köpük akla gelir. İkisi birleşince ortaya hem denetimsiz hem de tehlikeli bir öfke görüntüsü çıkar.
Kavga, alacak verecek tartışması, trafik anlaşmazlığı ve maç kenarı gibi öfkenin hızla yükseldiği ortamlarda duyulur. Anlatan kişi genellikle olayı dışarıdan izlemiştir ve tepkinin şiddetini vurgulamak ister. Söyleyende hafif bir ürküntü de sezilir.