Anlamı
biz yöneticinin buyruğu altındayız ama yönetici de toplum için konulmuş olan kanunlar ne diyorsa onu uygular, onun dışına çıkamaz.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bizim yöneticinin buyruğu altında olduğumuzu, ama yöneticinin de toplum için konulmuş kanunlar ne diyorsa onu uyguladığını anlatır. Söz bir zincir kurar: her baş bir üst başa bağlıdır, en üstteki baş da şeriata, yani yasaya bağlıdır. Yasaya ve padişaha biçimleri de vardır; en üst otorite biçime göre değişir. Atasözü bir düzeni anlatır: yöneticiler de keyfine göre davranamaz, kurallarla sınırlıdır. Söz bir buyruğa uymayı açıklarken ya da bir yöneticinin yetkisinin sınırını hatırlatırken kullanılabilir. Bir memur, bir asker ya da bir işçi kendi durumunu bu sözle anlatabilir: ben müdürün sözünü dinlerim, müdür de yönetmeliği. Zincirin halkaları birbirinden kopmaz; her biri bir öncekine yaslanır. Yasa, yöneten ile yönetileni aynı çerçeveye bağlar.
Örnek Cümleler
- Şube müdürü kararı kendisinin vermediğini, genel müdürlüğün yönetmeliğine uyduğunu söyledi; baş başa bağlı, baş da şeriata.
- Asker komutanın emrini yerine getirir, komutan da askeri kanuna uyar; baş başa bağlı, baş da yasaya.
- Muhtar köylülere, kaymakamın bile kanunu aşamayacağını anlattı; baş başa bağlı, baş da şeriata.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kalıbın anlamına göre şeriat burada toplum için konulmuş kanunları anlatır. Yasaya biçimi de aynı yeri tutar. En üstteki baş bu kurallara bağlıdır ve onların dışına çıkamaz; kural herkesi bağlar.
Taşır. Yönetici de yasaya bağlı olduğuna göre, yönetilen kişi onun keyfine bırakılmamıştır. Boyun eğen kişi, en üstteki gücün de bir kurala bağlı olduğunu bilir. Kural herkesi bağlar.
Padişaha biçiminde en üst otorite bir kişidir; yasaya ve şeriata biçimlerinde ise bir kural düzenidir. Söz hangi biçimde söylenirse söylensin, her yöneticinin bir üst güce bağlı olduğunu anlatır.