Anlamı
kazanç bırakmak: Bu fiyata verirsem baş bulmaz.
Detaylı Açıklama
Baş bulmak, kazanç bırakmaktır. Kalıp ticaret dilinden gelir: bir satışın ya da bir işin, masraflar çıktıktan sonra bir kâr bırakıp bırakmadığı sorulur. Örnek cümle bu kullanımı gösterir: bu fiyata verirsem baş bulmaz. Kalıbın öznesi satış, iş ya da maldır; kimin kazandığı cümlede ayrıca anılmayabilir. Söz olumsuz biçimiyle bir yakınma olur; satıcı bir fiyatın kendisine kâr bırakmayacağını anlatır. Pazarlıkta bir savunma olarak, bir hesap yaparken de bir hesap sonucu olarak kullanılabilir. Söz küçük esnafın gündelik hesap dilinin bir parçasıdır. Esnaf, tüccar ya da çiftçi kendi işinin hesabını anlatırken bu sözü kullanabilir. Kalıp bir işin sürdürülebilir olup olmadığını da sezdirir: baş bulmayan iş uzun sürmez.
Örnek Cümleler
- Müşteri fiyatı yarıya indirmek isteyince tüccar başını salladı: "Bu fiyata verirsem baş bulmaz."
- Mazot ve gübre bu kadar pahalanınca köylünün pamuk ekmesi artık baş bulmuyor.
- Kira ödeyip bir de işçi çalıştırınca küçük lokanta baş bulmadı, üç ayda kapandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Anaparanın, harcanan paranın üstüne gelen fazlayı, yani kârı anlatır. Bir işin başı bulunursa, kişi koyduğunu çıkarıp bir de kazanç elde eder. Söz bu fazlanın varlığını ya da yokluğunu sorar.
Müşteri indirim istedikçe satıcı bu sözle direnir ve fiyatın artık inemeyeceği sınırı gösterir. Pazarlıkta bu bir savunmadır: daha aşağı inemem. Olumlu biçim de kurulabilir: bu iş iyi baş buluyor.
Ticarette, pazarlıkta, tarımda ve küçük işletmelerin hesabında kullanılır. Bir malın satışı, bir ürünün ekilmesi ya da bir dükkânın işletilmesi baş bulup bulmadığına göre değerlendirilir. Hesap kâğıda dökülmeden de yapılabilir; esnaf göz kararıyla da bilir.