Anlamı
kişinin aklı, söylediği sözlerle ölçülür.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir insanın aklının, görgüsünün, terbiyesinin ve düşünce düzeyinin söylediği sözlerden anlaşılacağını anlatır. İnsan kendini dış görünüşünden çok konuşma biçimiyle belli eder; kullandığı kelimeler, üslubu, nezaketi ve mantığı onun zihinsel yapısı hakkında önemli ipuçları verir. Günlük hayatta özellikle çocuk eğitimi, hitabet, sohbet adabı ve insan tanıma üzerine konuşulurken kullanılır. Atasözü, konuşmanın yalnızca iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda kişiliğin aynası olduğunu vurgular. Türkçede dilin insanı yücelten ya da küçülten en görünür yönlerden biri olduğunu anlatan güçlü atasözlerinden biridir. Bu yüzden ölçülü, düşünceli ve saygılı konuşmanın değeri dolaylı biçimde övülür. Kişinin gerçek ağırlığı çoğu zaman kurduğu cümlelerde gizli olduğu için, bu söz insanı diline dikkat etmeye çağıran sessiz ama etkili bir uyarı taşır.
Örnek Cümleler
- Dedem insan tanırken baş dille tartılır derdi.
- İlk konuşmasında herkes onun için baş dille tartılır dedi.
- Görgü ve akıl sözden anlaşılır; baş dille tartılır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın aklını, terbiyesini ve karakterini anlamak için kullandığı dili ve konuşma biçimini ölçü olarak alır.
Hayır, yalnızca güzel konuşmayı değil; yerinde, saygılı ve akıllıca konuşmayı da anlatır. İnsan kendini dış görünüşünden çok konuşma biçimiyle belli eder; kullandığı kelimeler, üslubu, nezaketi ve mantığı onun zihinsel yapısı hakkında önemli ipuçları verir.
İlk tanışma, eğitim, topluluk önünde konuşma ve insanı sözüyle değerlendirme gereken ortamlarda daha anlamlıdır. Bu atasözü, bir insanın aklının, görgüsünün, terbiyesinin ve düşünce düzeyinin söylediği sözlerden anlaşılacağını anlatır.