Anlamı
sözün insanlar üzerinde etkisi büyüktür; yerinde söylenen sözler işlerin yoluna girmesini sağlar, ölçüsüz ve sert söylenen sözler ise karşıdakini öfkelendirir, söyleyenin öldürülmesine bile yol açabilir.
Detaylı Açıklama
Sözün insanlar üzerindeki etkisinin büyük olduğunu söyler söz var iş bitirir, söz var baş yitirir; yerinde ve doğru söylenen söz bir işi yoluna koyarken, yersiz ve ölçüsüz söylenen söz insanın başını ciddi biçimde derde sokabilir. Tatlı bir sözle işini halleden ya da ölçüsüz sözüyle başını belaya sokan kişi bu gerçeği gösterir. Bu söyleyiş, iş bitiren söz ile baş yitiren sözün zıtlığıyla, sözün hem yapıcı hem yıkıcı sonuçlarını öne çıkarır: doğru söz bir meseleyi çözer, yanlış söz insanı büyük zarara ya da tehlikeye sürükleyebilir. Atasözü, sözün gücünü ve düşünerek konuşmanın önemini öğütler; uyarıcı bir tonu vardır. Aynı düşünce dağa çıkarır dağdan indirir ve gelir geçer deler geçer biçimleriyle de söylenir. Konuşmadan önce iki kez düşünmenin gereğini hatırlatır.
Söz Var İş Bitirir, Söz Var Baş Yitirir Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Konuşurken iki kez düşün; söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
- Tatlı dille her kapı açılır, çünkü söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
- Düşünmeden konuşma, başını belaya sokarsın; söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözün hem yapıcı hem yıkıcı gücünü. İş bitiren söz, doğru söylendiğinde bir meseleyi çözer; baş yitiren söz ise yanlış söylendiğinde insanı büyük zarara ya da tehlikeye sürükleyebilir. Zıtlık, sözün ölçülü kullanılması gerektiğini somutlaştırır.
Sözün gücünü ve düşünerek konuşmanın önemini. Yerinde söylenen sözün bir işi yoluna koyduğunu, ölçüsüz sözün ise başı derde sokabileceğini hatırlatır; konuşmadan önce iki kez düşünmenin gereğini salık verir.
Evet. Söz var dağa çıkarır söz var dağdan indirir ve söz var gelir geçer söz var deler geçer söyleyişleri aynı düşünceyi anlatır. Hepsi, sözün gücünü ve ölçülü konuşmanın önemini vurgulayan aynı bilgeliğin farklı biçimleridir.