Anlamı
hlk. evlendirmek:
'Oğullarının artık normal bir yaşam süreceğini sanan anne baba ona güzel de bir kız bularak baş göz etmişler.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birini evlendirmek anlamında kullanılır ve özellikle aile büyüklerinin evlilik konusunda aracı olduğu durumları anlatır. Kimi zaman bir genç için uygun eş aranması, kimi zaman da evlilik hazırlıklarının tamamlanıp kişinin yuva kurması bu ifadeyle dile getirilir. Deyim, yalnızca nikâhı kıymak değil, evliliğe vesile olmak ve işi sonuçlandırmak anlamını da taşır. Anadolu kültüründe evliliğin bireysel bir karar olmaktan öte aile meselesi olarak görüldüğü dönemlerin izini taşır. Günümüzde de hâlâ kullanılır; ancak daha çok geleneksel bağlamlarda veya samimi sohbetlerde duyulur. Türkçede evlilik sürecini samimi ve yerleşik bir dille anlatan klasik deyimlerden biridir. Deyim, evlendirilecek kişinin iyi bir eşle buluşturulması ve hayata atılması düşüncesini de içerir. Özellikle kırsal kesimlerde hâlâ canlı biçimde yaşayan bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Bütün mahalle onun baş göz etti konuşuyor.
- Dün akşam yine baş göz etmiş, kimse şaşırmadı.
- Bir baktık ki çoktan baş göz etmiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, daha geniş olarak evliliğe vesile olmayı ve kişiyi evlendirmeyi anlatır. Deyim, yalnızca nikâhı kıymak değil, evliliğe vesile olmak ve işi sonuçlandırmak anlamını da taşır.
Daha çok gündelik, geleneksel ve samimi konuşma dilinde doğal duyulur. Bu deyim, birini evlendirmek anlamında kullanılır ve özellikle aile büyüklerinin evlilik konusunda aracı olduğu durumları anlatır.
Evet, özellikle aile büyüklerinin evlilik konuşmalarında hâlâ sıkça kullanılmaktadır. Deyim, evlendirilecek kişinin iyi bir eşle buluşturulması ve hayata atılması düşüncesini de içerir.