Anlamı
küçük bir işte de olsa başta olmak önemlidir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, küçük bir işte de olsa başta olmanın önemli olduğunu anlatır. Soğan başı değersiz, küçük bir şeyi anlatır; atasözü böyle bir şeyin bile başında olmanın bir değer taşıdığını söyler. İstersen sözü dinleyene bir seçenek sunar: ne olursan ol, yeter ki baş ol. Söz kişinin kendi işinin sahibi olmasını, sözünün dinlenmesini, kararı kendisinin vermesini öne çıkarır. Bir gencin küçük bir iş kurmasını, bir çalışanın küçük bir ekibin sorumluluğunu almasını anlatırken söylenebilir. Atasözü bir yüreklendirme olarak da kurulabilir: küçükten başla, ama başta ol. Başta olmak sorumluluk da getirir; söz bunu açıkça söylemez, ama kişinin işin yükünü üstlendiğini sezdirir. Söz bir tutkuyu, bir girişimciliği anlatır. Büyüklük değil, konum önemlidir.
Örnek Cümleler
- Babası ona fabrikada bir iş bulmak istedi, ama o köyde küçük bir arı çiftliği kurdu; baş ol da istersen soğan başı ol.
- Okuldaki küçük tiyatro kulübünün başkanlığını alınca çok sevindi; baş ol da istersen soğan başı ol.
- Yeni mezun mühendis üç kişilik bir atölye açtı, büyük şirketlerin tekliflerini geri çevirdi; baş ol da istersen soğan başı ol.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dinleyene bir seçim özgürlüğü tanır: hangi işin başı olduğun önemli değildir, soğan başı bile olabilirsin. Söz böylece önemin işin büyüklüğünde değil, başta olmakta olduğunu vurgular. Küçük bir iş de başta olana bir söz hakkı verir.
O atasözü baş olmayı buyruk altında bulunmakla karşılaştırır ve buyruk altında olmayı açıkça yerer. Bu atasözü ise karşılaştırma yapmadan başta olmanın kendisini över. Biri bir tercih, öteki bir değer yargısı bildirir.
Bir yol ayrımında duran, büyük bir kurumun sıradan bir çarkı olmakla küçük bir işin sahibi olmak arasında seçim yapan birine yüreklendirmek için söylenebilir. Söz onu başta olmaya yüreklendirir.