Anlamı
en büyük zenginlik, beden sağlığıdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, en büyük zenginliğin beden sağlığı olduğunu anlatır. Söz iki kısa parçayı eşitler: baş sağlığı, dünya varlığıdır. Baş burada bütün bedenin yerini tutar; sağlıklı bir baş, sağlıklı bir insan demektir. Dünya varlığı ise bütün mal, mülk ve zenginliği anlatır. Atasözü sağlığın parayla ölçülemeyeceğini, onun her şeyden değerli olduğunu söyler. Söz bir hastalıktan kurtulan birine, parasını kaybedip üzülen birine ya da sağlığını ihmal eden birine söylenebilir. Parasız kalan ama sağlıklı olan kişi her şeyi yeniden kazanabilir; sağlığını kaybeden ise zenginliğinden yararlanamaz. Söz bu yüzden hem bir teselli hem de bir uyarı taşır. Uyaklı kuruluşu sözün akılda kalmasını sağlar: sağlığı ile varlığı birbirini çağırır.
Örnek Cümleler
- Dükkânı yandı ama ailesinden kimseye bir şey olmadı; baş sağlığı, dünya varlığı.
- Zengin iş adamı ağır ameliyattan sonra servetinin yarısını verse de sağlığına kavuşmak istediğini söyledi; baş sağlığı, dünya varlığı.
- Gece gündüz çalışıp kendini tüketme oğlum, dinlen biraz; baş sağlığı, dünya varlığı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Baş bedenin en önemli yeri sayılır ve bütün bedeni temsil eder. Baş sağlığı demek, kişinin bütünüyle sağlıklı olması demektir. Söz tek bir organı anarak bütünün değerini anlatır.
Yoktur. Başsağlığı, bir yakınını kaybeden kişiye dilenen teselli sözüdür. Atasözündeki baş sağlığı ise bedenin sağlıklı olmasıdır. İki söyleyiş aynı sözcükleri paylaşır, ama biri bir taziye, öteki bir değer yargısıdır.
İkisi de olabilir. Maddi bir kayıp yaşayan birine sağlığının yerinde olduğunu hatırlatarak teselli verir. Sağlığını hiçe sayıp çalışan birine ise en büyük zenginliği kaybetmemesi için bir uyarı olur.