Anlamı
istenilmeyen veya uğraştırıcı bir işe yol açmak.
Detaylı Açıklama
Başına iş çıkarmak, istenilmeyen ya da uğraştırıcı bir işe yol açmaktır. Kalıp bir kişinin, kendisi ya da başkası için fazladan bir yük, bir sorun yaratmasını anlatır. Kişi bir şeyi gereksiz yere kurcalar, bir yanlış yapar ya da bir işi yarım bırakır; sonunda bir iş çıkar. Konuşan yakınır, suçu da açıkça yükler: başıma iş çıkardın. Çıkarılan iş bir tamir, bir resmî işlem, bir temizlik ya da bir anlaşmazlık olabilir. Çıkarmak fiili işin yoktan var edildiğini, aslında olmayacakken ortaya çıktığını sezdirir. Olumsuz buyrukla bir sakındırmaya döner: dikkat et, başımıza iş çıkarma. Günlük konuşmada, bir ev ya da bir iş yeri anlatısında duyulur. Sözün vurgusu işin gereksizliği ve can sıkıcılığıdır.
Örnek Cümleler
- Musluğu kendisi tamir etmeye kalkınca banyoyu su bastı, başımıza iş çıkardı.
- Formu eksik doldurduğu için bütün başvuruyu yeniden yapmak zorunda kaldık; başımıza iş çıkardı.
- Dikkat et, yeni boyanmış duvara yaslanma, yine başımıza iş çıkarma.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyi ortaya koymayı, var etmeyi anlatır. İş aslında yoktur ya da olmayacaktır; kişinin davranışı onu ortaya çıkarır. Söz bu yüzden işin gereksiz ve önlenebilir olduğunu sezdirir.
Başına iş çıkarmak, birinin bir işe yol açmasıdır; bir sorumlu vardır. Başına iş çıkmak ise kişinin beklenmedik bir işle kendiliğinden karşılaşmasıdır; kimse onu çıkarmamış olabilir. Birinde suçlanacak biri, ötekinde yalnız bir talihsizlik vardır.
Bir kişinin yanlışı yüzünden fazladan iş yapmak zorunda kalan kişi ona sitem eder: başımıza iş çıkardın. Böyle söylendiğinde söz bir sorumluluk yükler ve bir kırgınlığı dile getirir.