Deyim

Başına İş Açmak Ne Demek?

Anlamı

uğraştırıcı ve üzücü bir işin çıkmasına yol açmak:
'Herkesten size ne? Çocuğun başına iş açacaksınız.' -N. Hikmet.

Detaylı Açıklama

Başına iş açmak, uğraştırıcı ve üzücü bir işin çıkmasına yol açmaktır. Kalıbın öznesi yol açan kişi ya da davranıştır; iş, bir başkasının ya da kişinin kendi başına açılabilir. Hikmet'in cümlesi başkasının, bir çocuğun başına açılan işi anlatır. Söz sıkıntıya yol açanı sorumlu tutar. İş burada bir sorun, bir soruşturma, bir kavga ya da bir yük demektir. Açmak fiili bir kapıyı aralar gibi, sıkıntının başlamasına yol açmayı anlatır. Kişi kendine de böyle öğüt verebilir ya da bir dost ona hatırlatır: kendi başına iş açma. Açılan iş bir kez başlayınca uzun sürebilir ve başka işlere de yol açabilir. Söz, bir davranışın ardından gelebilecek sıkıntıyı hatırlatır.

Örnek Cümleler

  1. Çocuğun küçük bir hatasını müdüre yetiştirip başına iş açmayın, önce onunla konuşun.
  2. Belediyeye yazdığı şikâyet dilekçesi kendi başına iş açtı, aylarca ifadeye çağrıldı.
  3. Komşunun bahçesine izinsiz duvar ördüren adam, sonunda kendi başına büyük bir iş açtı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Herkesten size ne, çocuğun başına iş açacaksınız cümlesi, başkalarının gereksiz karışmasının bir kişiye sıkıntı getireceğini gösterir. Konuşan bu karışmayı önlemek ister ve bir çocuğu korumaya çalışır. Karışmak iyi niyetli olsa da zararlı olabilir.

Açabilir. Düşüncesiz bir davranış, gereksiz bir söz ya da yanlış bir karar kişinin kendi başına iş açmasına yol açabilir. Haklı bir şikâyet bile, ardından gelen uğraşlarla kişinin başına iş açabilir.

İki kalıp birbirine çok yakındır; ikisi de istenmeyen, uğraştırıcı bir işe yol açmayı anlatır. Açmak biçimi işin üzüntü verici yanını, çıkarmak biçimi ise işin istenmeyen ve fazladan gelen yanını biraz daha öne çıkarır.