Deyim

Başına İş Çıkmak Ne Demek?

Anlamı

hoşa gitmeyen ve beklenmedik bir iş veya olayla karşılaşmak.

Detaylı Açıklama

Başına iş çıkmak, hoşa gitmeyen ve beklenmedik bir iş ya da olayla karşılaşmaktır. Kalıp kişinin planlarını bozan, ansızın gelen bir gelişmeyi anlatır. Kişi bir yere gitmeye, bir işi bitirmeye ya da dinlenmeye hazırlanırken bir iş çıkar ve onu alıkoyar. İş bir hastalık, bir arıza, bir misafir, bir resmî çağrı ya da bir aile meselesi olabilir. Söz bir özür olarak da kullanılır: kusura bakma, gelemedim, başıma bir iş çıktı. Böyle söylendiğinde iş ayrıntısıyla anlatılmaz; söz bir mazeret işlevi görür. Çıkmak fiili işin kendiliğinden ortaya çıktığını, kimsenin onu istemediğini anlatır. Söz beklenmedikliği ve istenmezliği birlikte vurgular. Başına iş çıkarmak ise bu işe birinin yol açmasını anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Kusura bakma, akşam yemeğine gelemedim, son anda başıma bir iş çıktı.
  2. Tam tatile çıkacakken başımıza iş çıktı, arabanın motoru arıza verdi.
  3. Toplantıya hazırlanırken müdürün başına iş çıktı, apar topar vergi dairesinden çağrıldı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bir randevuya gelemeyen ya da bir sözü tutamayan kişi, ayrıntı vermeden bu sözle özür diler: başıma bir iş çıktı. Dinleyen durumu anlar, ayrıca sormaz ve üstelemez. Söz kibar ve kısa bir açıklama sunar.

Konuşan ayrıntıyı anlatmak istemeyebilir ya da ayrıntı önemli değildir. Önemli olan, beklenmedik bir engelin çıktığıdır. Belirsizlik hem bir mahremiyeti korur hem de sözü kısa, kibar ve yeterli tutar.

Kalıbın anlamı hoşa gitmeyen bir işle karşılaşmaktır. Beklenmedik bir sevinç ya da bir fırsat için başka söyleyişler seçilir. Söz bir engeli, bir aksaklığı anlatır; sevinçli bir sürpriz bu kalıba sığmaz.